مهندسی صنایع – تکنولوژی صنعتی
مقدمه:
با پیشرفت سریع علوم و تکنولوژی و پیچیدگی روزافزون آن بالطبع سیستمهای تولیدی و خدماتی نیز گسترش یافته است. در نتیجه این پیشرفت اداره صحیح و مناسب اینگونه واحدها بصورت سیستماتیک مستلزم بکارگیری تکنیکهای علمی و پیشرفته می باشد.
مقیاس تولید و خدمات آن چنان گسترش یافته که رشته های مهندسی سنتی از قبیل شیمی، راه و ساختمان، مکانیک و غیره پاسخگوی کلیه مسائل این سازمانها نیستند برای جبران چنین کمبودی در قرن حاضر و بویژه طی چند دهه اخیر از پیوند رشته های گوناگون علوم و مدیریت، اقتصاد و روشهای مهندسی، رشته جدیدی بنام "مهندسی صنایع" بوجود آمده است.
رشته مهندسی صنایع با مسائلی از قبیل: کنترل و هماهنگی فعالیتها، برنامه ریزی تولید، کنترل کیفیت، استفاده موثر از ماشین آلات، تجهیزات و امکانات، کنترل موجودی و انبار و افزایش کارآرائی سازمانهای گوناگون سروکار دارد.
لذا مهندسی صنایع با بهره گیری از یافته های فوق می تواند در طرح، ایجاد و یا بهبود سیستمهای متشکل از انسان، مواد، تجهیزات و ماشین آلات کمک موثری بنماید.
1-تعریف و هدف:
تکنولوژی صنعتی بیانگر تکنولوژی و روشهای ساخت قطعات صنعتی و شناسائی خطوط گوناگون تولیدی و مهارت در بهره گیری موثر از اجزای متشکله یک واحد تولیدی (انسان، ابزار، ماشین آلات، ساختمان و تاسیسات) به منظور حصول حداکثر کیفیت و کسب محصولات است. تربیت کارشناسان آگاه به مسائل تکنولوژی ساخت قطعات صنعتی در راه اندازی واحدهای تولیدی از جمله اهداف این رشته است. داوطلبان باید در دروس ریاضی، آمار و فیزیک خیلی قوی بوده و علاقمند به این رشته باشند.
2-طول دوره و شکل نظام:
طول متوسط این دوره 4 سال است و برنامه های درسی آن برای 8 ترم تحصیلی برنامه ریزی شده است و علاوه بر دروس کارگاه و پروژه، یک ترم کامل نیز به کارآموزی اختصاص می یابد. طول هر ترم 17 هفته آموزش کامل است. مدت هر واحد درسی نظری 17 ساعت و عملی و آزمایشگاهی 34 ساعت و کارگاهی 51 ساعت و کارآموزی حداقل 136 ساعت است. کارآموزیها در واحدهای ذیربط انجام می یابد.
3-تعداد واحدهای درسی:
تعداد واحدهای درسی این مجموعه 140 واحد به شرح زیر می باشد:
1-3: دروس عمومی 20 واحد
2-3: دروس پایه 28 واحد
3-3: دروس اصلی 63 واحد
4-3: دروس تخصصی 21 واحد
5-3: دروس اختیاری 8 واحد
4-نقش و توانائی:
فارغ التحصیلان این دوره می توانند با آموخته های خویش در موارد ذیل مثبت بازی نمایند:
-کار در واحدهای صنعتی کوچک و ساخت قطعات صنعتی جهت ارائه به بازار مصرف و رفع نیاز به بیگانگان
-تاسیس کارگاههای ساخت به منظور تهیه قطعات یدکی ماشین آلات صنعتی
-دادن پوشش آموزشی به مراکز آموزشی فنی و حرفه ای
-انجام اعمال تعیمراتی روی کلیه قطعات صنعتی سبک و سنگین
-رفع نیازمندیهای فنی و مدیریتی کارخانجاتی چون اتومبیل سازی، تراکتورسازی ، ماشینهای ابزار، ابزار سازی، بلبرینگ سازی، کارخانجات روغن نباتی، ذوب آهن، دستگاههای معدن، صنایع لاستیک و پلاستیک و کارخانجات صنایع سنگین و ...
علاوه بر آن آموزش یافتگان در این مجموعه می توانند در بخشهای مهندسی تولید، برنامه ریزی، کنترل تولید، مهندسی صنایع و نیز در طرح و توسعه کارخانجات موجود گامهای موثری را بردارند.
ضرورت و اهمیت:
بعلت عدم شناخت کافی از جزئیات مسائل تولید صنعتی غالبا افرادی با اطلاعات ناقص و یا محدود مدیریت مراکز تولیدی را بعهده داشته و در بسیاری موارد برنامه ریزیهای خائنانه وابستگان به بیگانه از قرار گرفتن بهره های سازنده و متخصص در محلهای مخصوص شان جلوگیری بعمل می آورده است. حال که خودکفائی صنعتی بعنوان یکی از اهداف مجدانه جمهوری اسلامی جلوه گر شده، لزوم افرادی فنی و متعهد برای راه اندازی و یا احداث کارخانجاتی در زمینه های مختلف تولیدی، مخصوصا عدول از مرز قطعه سازی و بنای تولیدات جمعی برای رفع نیاز داخله و مبادرت به صدور آنها به سایر مستضعفان عالم از یوغ ابرقدرتها کاملا ملموس است. نیازهای عمده ای که بوسیله فارغ التحصیلان این مجموعه با توجه به اهداف معین آن مرتفع می گردد عبارتند از:
1-ساخت کلیه ماشینهای ابزار که بعمل آورنده ابزارهای گوناگون صنعتی میباشند.
2-ابداع و ساخت یا کپی سازی ماشینهای تولیدی و نیز قطعات یدکی سیستمهای مختلف.
3-مدیریت تولید و ساخت و نیز برنامه ریزی واحدهای صنعتی.
4-احداث کارخانجات صنعتی مورد نیاز مملکت بمنظور رفع نیاز به بیگانگان.
5-انجام اعمال تعمیراتی و نیز ماشین کاری روی کلیه قطعات صنعتی سبک و سنگین.
6-آشنائی به سیستمهای تولیدی سنتی و یغرسنتی و راه اندازی آنها.
7-داشتن آگاهیهای تخصصی در مورد مشکلات صنعتی کارخانجات چون گرفتاریهای خط تولید، انبارها، سیستمهای حمل و نقل، مکانیزم الکتریکی، الکترونیکی، مسائل متالورژی، سایش قطعات صنعتی، سیستمهای متنوع کنترل.
8-طراحی محیط های فیزیکی مناسب کار با توجه به خصوصیات فیزیکی و عاطفی ایرانی برای استفاده مناسب از قوا و بهره گیری متناسب از امکانات موجود.
9-شناخت مسائل آماری تولید و تجهیز سیستمها با توجه به نیاز بازار. این مجموعه بعلت برخورداری از آزمایشگاهها و کارگاههای متنوع پیش بینی شده و در آن بعد فنی سایر مجموعه های شاخه صنایع را به میزان ایده آلی گسترش میدهد.
دروس پایه
| ردیف | نام درس | واحد |
|
01 02 05 06 07 09 10 11 1-11 12 1-12 |
ریاضی 1 ریاضی 2 معادلات دیفرانسیل برنامه نویسی کامپیوتر محاسبات عددی فیزیک 1 آز فیزیک 1 فیزیک 2 آز فیزیک 2 شیمی عمومی آزمایشگاه شیمی |
4 4 3 3 2 3 1 3 1 3 1 |
| جمع | 28 |
دروس اصلی
| ردیف | نام درس | واحد |
|
431223 1-23 26 28 29 31 33 37 41 42 43 46 47 48 49 50 52 86 53 54 56 57 431244 58 59 60 62 |
مبانی مهندسی برق ازمایشگاه مبانی برق اقتصاد مهندسی نقشه کشی صنعتی 1 نقشه کشی صنعتی 2 (پیشرفته کامپیوتری) استاتیک مقاومت مصالح علم مواد اقتصاد عمومی 1 اقتصاد عمومی 2 اصول حسابداری و هزینه یابی ارزیابی کار و زمان طرح ریزی واحدهای صنعتی برنامه ریزی و کنترل تولید موجودیهای 1 کنترل پروژه کنترل کیفیت آماری تحقیق در عملیات 1 تحقیق در عملیات 2 روشهای تولید 1 روشهای تولید 2 تئوری احتمالات و کاربرد آن آمار مهندسی آزمایشگاه اندازه گیری دقیق و کنترل کیفیت کارگاه ماشین افزار 1 کارگاه ماشین افزار 2 کارگاه عمومی جوش کارگاه ریخته گری (ذوب و مل سازی) |
3 1 3 2 2 2 2 3 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 2 3 3 3 2 1 1 1 1 |
| جمع | 63 |
دروس تخصصی اجباری
| ردیف | نام درس | واحد |
|
432293 94 95 96 98 99 61 73 |
ماشین های افزار 1 قید و بندها (جیک و فیکسچر) طراحی قالب 1 کنترل عددی مونتاژ مکانیکی عملیات حرارتی زبان تخصصی پروژه * |
3 2 3 3 3 2 2 3 |
| جمع | 21 |
* پروژه این مجموعه حتی الامکان بصورت اجرائی (ساخت) انجام می گیرد.
*تذکر: دانشجویان باید کارآموزی 1 و 2 را اخذ کنند (بدون احتساب واحد) و هر کارآموزی در یک ترم مجزا و حداقل 136 ساعت در یکی از مراکز صنعتی انجام شود.
دروس اختیاری (8 واحد)
| ردیف | نام درس | واحد |
|
432281 70 65 82 85 83 84 90 88 86 431291 87 97 432240 431267 431341 1-99 |
سیستمهای کنترل برنامه ریزی تعمیرات و نگهداری مهندسی فاکتورهای انسانی اتوماسیون آزمایشگاه تکمیل سطح فلزات طراحی قالب 2 ماشینهای ابزار 2 ایمنی و بهداشت صنعتی تکنولوژی تولید کارگاه تخصصی جوش اصول مدیریت و تئوری سازمان کاربرد کامپیوتر در مهندسی صنایع تعمیر و نصب و نگهداری ماشینهای افزار کارگاه ماشینهای افزار پیشرفته مدیریت کیفیت آزمایشگاه جوش آزمایشگاه عملیات حرارتی |
3 3 3 3 2 3 3 2 3 2 3 2 1 1 2 1 1 |
| جمع | 38 |
توضیح: کلیه دروس تخصصی و اختیاری سایر مجموعه های مهندسی صنایع می توانند بعنوان دروس انتخابی (اختیاری) در این مجموعه ارائه گردند.
