جامعه‌شناسی امروز به‌سرعت دارد از توصیف جامعهٔ ثابت به تحلیل تغییرات سریع اجتماعی — شبکه‌های دیجیتال، مهاجرت‌های جدید، بحران‌های اقلیمی، تغییر ساختار خانواده، و اقتصاد پلتفرمی — منتقل می‌شود. این صفحه نقشه‌راهی است برای دانشجویان و پژوهشگران: از شناسایی ترند تا تبدیل آن به عنوان دقیقِ ارشد/دکتری، پرسش پژوهشی، روش و نقشهٔ اجرا. برای تحلیل‌های بین‌المللی می‌توانید از مجموعه‌هایی مانند
World Values Survey و ISSP بهره ببرید. World Values Surveyissp.org

ترند کلیدی جامعه‌شناسی — ۲۰۲۴–۲۰۲۵ (هر مورد: پیامد پژوهشی + ایدهٔ سریع)

1. جامعه‌شناسی دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی— مطالعهٔ شبکه‌های اجتماعی، اکوسیستم اطلاعاتی، spread اطلاعات غلط، و اثرات حذف/محدودسازی دسترسی. (ایده: تحلیل محتوای گفتمان انتخاباتی در توییتر/اینستاگرام)
2. مهاجرت، پناهندگی و جابجایی جمعیت— مطالعات سازگاری میان‌فرهنگی، سیاست‌های یکپارچه‌سازی و تبعات اجتماعی مهاجرت اجباری.
3. نابرابری و طبقه در اقتصاد پلتفرمی— تاثیر gig economy بر امنیتِ شغلی و بازتولید نابرابری.
4. خانواده، سبک زندگی و تغییر الگوهای فرزندآوری— تفسیر تغییرات ازدواج، تک‌سرپرستی، و خانواده‌های چندنسلی.
5. تأثیر تغییرات اقلیمی بر جوامع محلی— مهاجرت‌های اقلیمی، آسیب‌پذیری اجتماعی و کنشگری محیطی.
6. بهداشت روان عمومی و جامعه‌شناسی سلامت— پیوندهای ساختاریِ سلامت روان و سیاست‌های رفاهی.
7. هوش مصنوعی، داده و حاکمیت اجتماعی— حریم خصوصی، شفافیت الگوریتمی و پوشش قانونی/سیاست‌گذاری.
8. جنبش‌های اجتماعی و اعتراضات نوین— نقش هيبریدی فضای آنلاین و خیابان (hybrid activism).
9. تحولات آموزشی و نابرابری در دسترسی— آموزش آنلاین و پیامدهای نابرابری آموزشی.
10. جامعه‌شناسی کار و سازمان— تحول مفهوم شغل، مهارت، و سرمایه اجتماعی در عصر دیجیتال.

زیرگرایش‌ها / خوشه‌های موضوعی داغ

• جامعه‌شناسی دیجیتال و تحلیل شبکه (Digital Sociology & SNA)
• جامعه‌شناسی شهری و فضای عمومی (Urban Sociology)
• جامعه‌شناسی خانواده و جنسیت (Family & Gender)
• جامعه‌شناسی سلامت و پزشکی (Medical Sociology)
• جامعه‌شناسی سیاست و حرکت‌های اجتماعی (Political Sociology & Social Movements)
• جامعه‌شناسی محیط زیست (Environmental Sociology)
• جامعه‌شناسی کار و اقتصاد سیاسی (Labor & Political Economy)
• روش‌شناسی (Qualitative Methods, Mixed Methods, Big Data Methods)

بانکِ عناوین پیشنهادی پایان‌نامهٔ ارشد ( RQ روش / داده / ابزار(

1. تأثیر استفادهٔ فعال از اینستاگرام بر احساس تنهایی در میان جوانان شهرِ X
   • RQ: آیا شدت استفادهٔ تعاملی (active use) با احساس تنهایی همبستگی دارد؟
   • روش: پیمایش مقطعی + رگرسیون چندمتغیره.
   • داده: نمونهٔ دانشجویی/جوانان؛ ابزار: پرسشنامه‌های معتبر (UCLA Loneliness), SPSS/R.
2. اقتصاد پلتفرمی و امنیت شغلی: مطالعهٔ تجربهٔ رانندگان پلتفرم در تهران
   • روش: پیمایش + مصاحبهٔ نیمه‌ساختاریافته.
   • داده: نمونهٔ رانندگان/پیک‌روش.
3. نقش سرمایهٔ اجتماعی در ادغام مهاجران افغان در یک محلهٔ شهری
   • روش: تحلیل شبکه‌های اجتماعی (SNA) + مصاحبه.
   • ابزار: Gephi / UCINET.
4. تحلیل گفتمان رسانه‌ای دربارهٔ اعتراضات خیابانی X: رویکرد CDA
   • روش: تحلیل محتوای انتقادی (CDA)، جمع‌آوری متون خبری و پست‌های شبکه‌های اجتماعی.
5. تأثیر تغییرات اقلیمی بر تصمیم به مهاجرت در ساکنان مناطق شمالی/جنوبی ایران
   • روش: تحلیل کمی (پیمایش) + مدل لجستیک، داده: نمونهٔ خانوار.
6. تحلیل عوامل واگرایی در نقش جنسیت و فرصت‌های شغلی میان فارغ‌التحصیلان دانشگاهی
   • روش: تحلیل داده‌های ثانویه (مرکز آمار / نهادهای کاریابی).
7. هوشمندسازی شهر و مشارکت مدنی: آیا فناوری شهروندان را در تصمیم‌گیری وارد می‌کند؟
   • روش: مطالعهٔ موردی + مصاحبه با نهادهای محلی / داده‌های پلتفرم شهری.
8. اثرات فاصله‌گذاری اجتماعی بر تعاملات اجتماعی سالمندان در محله‌های شهری
   • روش: پیمایش + مشاهدات میدانی.
9. بررسی تغییرات الگوی خانواده و نقش زنان شاغل در خانواده‌های شهری
   • روش: طرح ترکیبی — پیمایش + مصاحبهٔ عمقی.
10. سیاست اجتماعی و پذیرش کمک‌های دولت: مطالعهٔ موردی در یک استان
    • روش: تحلیل سیاست و پیمایش مردمی.
11. ترکیب داده‌های GPS و مصاحبه برای مطالعهٔ استفاده از فضای عمومی شهری
    • روش: داده‌محور (GPS logs) + تحلیل کیفی.
12. نقش NGOها در ارتقای مشارکت شهروندی جوانان
    • روش: مطالعهٔ موردی و تحلیل اسنادی.

بانکِ عناوین پیشنهادی رسالهٔ دکتری (عمیق، بین‌رشته‌ای(

1. مدل نظری هم‌ترازی اجتماعی–فضایی شهرهای ایران در برابر تغییرات اقلیمی
2. بازتولید نابرابری در اقتصاد پلتفرمی: مکانیزم‌ها و پیامدها
3. شبکه‌های مجازی و شکل‌گیری هویت جمعی: مطالعهٔ بین‌کشوری نسل Z
4. قابلیت تاب‌آوری اجتماعی در جوامع محلی: یک مطالعهٔ نظری–تجربی
5. تحلیل علیِ علت‌نما در مطالعات جامعه‌شناسی: طراحی تجربی برای causal inference در مطالعات اجتماعی
6. تأثیر سیاست‌های آموزشی دیجیتال بر نابرابری فرصت‌های تحصیلی: مطالعهٔ طولی
7. جنبش‌های اقلیمی و سیاست‌گذاری محلی: شبکه‌ها، روایت‌ها و تأثیرگذاری
8. تحول سرمایهٔ فرهنگی و اقتصادی خانواده‌ها در فرایند جهانی‌شدن
9. سیاست‌های شغلی و سازگاری کارگران پلتفرمی: مقایسهٔ تطبیقی ایران و یک کشور اروپایی
10. تبیین شبکه‌های اجتماعی محلی در بازسازی پس از فاجعه (disaster recovery)
11. نظریهٔ جامع دربارهٔ تغییر هنجارها و اقدامات جمعی در شرایط کرونا/پساکرونا
12. استفاده از داده‌های بزرگ (big social data) برای تحلیل بلندمدتِ تغییر نگرش‌های سیاسی

برای هر موضوع دکتری: ۳–۴ مقاله در مسیر، داده‌های چندمنبعی یا طولی و تعامل بین‌رشته‌ای (اقتصاد، علوم‌داده، محیط‌زیست) ضروری است.

ایده‌های مقاله (ایده + ژورنال‌های پیشنهادی(

1. شبکه‌های اجتماعی و پخش اطلاعات غلط در انتخابات محلی— Journal: Social Media + Society / Information, Communication & Society.
2. اقتصاد پلتفرمی و بازتولید نابرابری: یک بررسی از شواهد میدانی — Journal: Work, Employment & Society.
3. مهاجرت اقلیمی و تصمیم‌گیری خانوار: شواهد از مناطق ساحلی — Journal: Population and Environment.
4. تاب‌آوری اجتماعی پس از بلایای طبیعی: مطالعهٔ موردی شهری— Journal: International Journal of Urban and Regional Research.
5. تغییر الگوهای خانواده و تاثیر آن بر بازار کار زنان— Journal: Gender & Society. UWisconsin Libraries Guides
6. تحلیل شبکهٔ NGOها و اثربخشی مشارکت مدنی در یک شهر— Journal: Voluntas / Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly.
7. عوامل اجتماعی–اقتصادی و پذیرش فناوری آموزشی در مدارس— Journal: Sociology of Education.
8. گفتمان رسانه‌ای دربارهٔ اعتراضات و سیاست‌گذاری امنیتی— Journal: Media, Culture & Society.
9. سلامت اجتماعی و تقاضا برای خدمات بهداشت روان در مناطق شهری— Journal: Social Science & Medicine.
10. کارکردهای جدید فضای عمومی در عصر پست‌کرونا— Journal: Urban Studies.

) نمونه RQ و فرضیه؛ نمونه کامل (RQ / H / مدل مفهومی کوتاه(

نمونه 1 (ارشد) — استفادهٔ اینستاگرام و احساس تنهایی

• RQ : آیا استفادهٔ فعال (کامنت/دایرکت) یا منفعل (اسکرول) اینستاگرام با احساس تنهایی ارتباط دارد؟
• :H1 استفادهٔ منفعلانهٔ بیشتر با احساس تنهایی بالاتر همراه است؛ استفادهٔ فعال اثر محافظتی دارد.
• مدل مفهومی: نوع استفاده → (میانجی: کیفیت تعاملات اجتماعی) → احساس تنهایی.
• روش: پیمایش + mediation analysis (SPSS/PROCESS).

نمونه 2 (ارشد) — تاب‌آوری و عملکرد تحصیلی

• RQ : آیا تاب‌آوری روانی پیش‌بینی‌کنندهٔ بهترِ عملکرد تحصیلی نسبت به هوش هیجانی است؟
• H0 : تاب‌آوری پیشبینی‌کنندهٔ مستقل عملکرد تحصیلی نیست.
• روش: پیمایش طولی کوتاه‌مدت، تحلیل رگرسیونی.

نمونه 3 (دکتری) — اقتصاد پلتفرمی و بازتولید نابرابری

• RQ : از چه مسیرهایی اقتصاد پلتفرمی موجب بازتولید یا تغییر ساختار طبقاتی می‌شود؟
• روش: داده‌کاوی ترکیبی (کمی) + مصاحبهٔ ژرف (کیفی) + تحلیل شبکه (SNA).
• خروجی: چارچوب نظری و مدلی برای سیاست‌گذاری.

نمونه 4 (دکتری) — مهاجرت اقلیمی و تصمیم خانوار

• RQ : چه فاکتورهای اجتماعی–اقتصادی، ادراک ریسک و شبکه‌های اجتماعی بر تصمیم مهاجرت اقلیمی اثر می‌گذارند؟
• روش: پیمایش خانواری + مدل‌سازی لجستیک چندسطحی.

نمونه 5 (مقاله کاربردی) — فعالیت NGO‌ها و مشارکت مدنی

• RQ : کدام ساختار شبکه‌ای (مرکزیّت، پل‌ها) بیشترین تأثیر را بر افزایش مشارکت شهروندی دارد؟
• روش:SNA +  تحلیل تماتیک مصاحبه.

روش‌شناسی و نگاشت RQ → روش → داده (راهنمای سریع(

• سوال چیست/توصیفی→ پیمایش/آمار توصیفی/تحلیل عاملی
• سوال چرا/علیت→ طرح شبه‌آزمایی/تحلیل علی (instrumental variables / difference-in-differences)
• سوال چگونه/تجربی→ مطالعهٔ موردی، پژوهش اکشن، مصاحبهٔ کیفی
• سوال شبکه/ارتباطات→ SNA (Gephi, UCINET, igraph)
• سوال متنی/گفتمانی→ تحلیل محتوا، تحلیل گفتمان (NVivo, Python NLP)

دیتاست‌ها و منابع داده‌ای (جهانی و ایران(

منابع بین‌المللی معتبر که بیشتر جامعه‌شناسان از آن استفاده می‌کنند:

• World Values Survey (WVS) — پرسشنامه‌های بین‌المللی در ارزش‌ها و نگرش‌ها؛ مناسب تحلیل فرهنگی/نسلی و روندها. World Values Survey 
• ISSP (International Social Survey Programme) — ماژول‌های موضوعی (کار، محیط، شناسایی ملی، شبکه‌ها) برای تحلیل تطبیقی. issp.org 
• European Social Survey (ESS) — داده‌های کیفی/عالی برای کشورهای اروپایی.
• IPUMS / DHS / LSMS — برای تحلیل‌های جمعیتی و خانواری.

منابع و داده‌های ایران (کاربردی):

• مرکز آمار ایران (SCI / amar.org.ir) — سرشماری‌ها، شاخص‌های جمعیتی و اقتصادی (دسترسی و استخراج دادهٔ رسمی). irandataportal.syr.edu
• پژوهش‌های دانشگاهی منتشرشده و پایان‌نامه‌ها— SID, IranDoc و دانشگاه‌ها (برای داده‌های محلی و نمونه)
• ایران‌تلنت / پلتفرم‌های بازار کار— برای تحلیل مسیر کاری اجتماعی/شغلی (اطلاعات آگهی‌ها/نیازهای مهارتی). IranTalent

ابزارها و نرم‌افزارهای کلیدی

• تحلیل کمی: R (tidyverse, lme4), Stata, SPSS 
• تحلیل ساختار و SNA : Gephi, UCINET, igraph (R)
• تحلیل کیفی: NVivo, ATLAS.ti 
• تحلیل متن/ NLP : Python (spaCy, NLTK), tidytext (R)
• مصورسازی/داشبورد: Tableau, Power BI, ggplot2 (R) 

ژورنال‌ها و کنفرانس‌های هدف (رده-بندی و نکات(

ژورنال‌های سطح‌بالا و میان‌رشته‌ای: American Sociological Review, Social Forces, Social Problems,  Social Science & Medicine, Gender & Society.  برای فهرست کامل رتبه‌بندی‌ها به راهنمای کتابخانه‌ها و Scimago  مراجعه کنید . UWisconsin Libraries Guides
کنفرانس‌های مهم: ASA Annual Meeting (American Sociological Association) — محل تجمع بزرگ جامعه‌شناسان و انتشارِ مطالعات جدید (سالانه، فرصت برای شبکه‌سازی و انتشار اولیه). COSSA 

وضعیت پژوهش و بازار موضوعات در ایران (تحلیل موقعیت(

• تمرکزِ فعلی:مطالعات خانواده، مهاجرت داخلی/خارجی، نابرابری اجتماعی، تأثیر تحریم‌ها و بحران اقتصادی بر ساختار اجتماعی، و موضوعات مرتبط با دیجیتالیزاسیون زندگی روزمره.
• دسترسی به داده:سرشماری‌ها و برخی پیمایش‌های ملی در دسترس هستند؛ برای پروژه‌های میدانی معمولاً نیاز به شبکه‌سازی محلی و همکاری با نهادها دارید )مدارس، NGOها، شهرداری). irandataportal.syr.edu
• فرصت انتشار محلی:مجلات فارسی (پژوهش‌های اجتماعی، جامعه‌شناسی ایران) و کنفرانس‌های دانشگاهی محل مناسبی برای دیده‌شدن مسائل محلی‌اند.

وضعیت جهانی پژوهش و محورهای فرصت بین‌المللی

• محورهای بین‌المللی پرتقاضا:مطالعات مقایسه‌ای، تحقیقات اقلیمی–اجتماعی، جامعه‌شناسی داده‌ها و سلامت اجتماعی.
• همکاری و فاند:پروژه‌های مشترک بین‌المللی (EU grants, NWO, NSF collaborations) امکان‌پذیر است؛ تهیه یک پروپوزال بین‌المللی نیازمند دادهٔ قابل مقایسه و شبکهٔ پژوهشی است.

مسیرها و موقعیت‌های شغلی (ایران و جهان(

ایران: پژوهشگر دانشگاهی، مدرس، مشاور پژوهشی برای نهادهای دولتی و NGO، برنامه‌ریز شهری در شهرداری، تحلیل‌گر سیاست عمومی. IranTalent
جهان: استاد/پژوهشگر دانشگاهی، محقق سیاستی در think-tanks، تحلیل‌گر دادهٔ اجتماعی، مشاور توسعهٔ بین‌المللی (UN, World Bank)، مدیر برنامه‌های اجتماعی NGO.
مهارت‌هایی که بازار می‌خواهد: تحلیل داده‌های بزرگ، روش‌های مختلط، طراحی پژوهشِ اجرایی، و توانایی نوشتن سیاستی.

جدول زمان‌بندی نمونه

پایان‌نامهٔ ارشد / 6–9 ماه (نمونه 24 هفته)

• 1–4: مرور ادبیات + نوشتن پروپوزال
• 5–8: جمع‌آوری داده (پایلوت و نمونه‌گیری)
• 9–14: تحلیل داده‌ها
• 15–18: نگارش نتایج و بحث
• 19–22: بازنگری و آماده‌سازی دفاع
• 23–24: دفاع و اصلاحات

رسالهٔ دکتری — 36–48 ماه (نمونه)

• ماه 1–6: پروپوزال و مقالهٔ مروری
• ماه 6–18: جمع‌آوری دادهٔ گسترده / مطالعات میدانی
• ماه 18–30: تحلیل‌های عمقی و انتشار مقالات میانی
• ماه 30–42: تکمیل مقاله‌ها و تجمیع نتایج
• ماه 42–48: نگارش نهایی و دفاع

نمونهٔ پروپوزال ارشد 

عنوان:اقتصاد پلتفرمی و امنیت شغلی: مطالعهٔ موردی رانندگان پلتفرم در تهران
پیش‌زمینه:ظهور پلتفرم‌های هوشمند کاری (بنام X و Y) ساختار کار را تغییر داده؛ شواهد محدود در ایران دربارهٔ تأثیر آن بر امنیت شغلی وجود دارد.
سؤال پژوهش:آیا رانندگان پلتفرم تجربهٔ کاهش امنیت شغلی و نوسان درآمد بیشتری نسبت به رانندگان سنتی دارند؟
اهداف: 1) اندازه‌گیری نوسان درآمد و امنیت‌کاری؛ 2) تحلیل عوامل ساختاری (سیاست پلتفرم، حمایت نهادها).
روش:مطالعهٔ ترکیبی — پیمایش n≈300  راننده + 20 مصاحبهٔ نیمه‌ساختاریافته.
ابزار/نرم‌افزار:پرسشنامه، SPSS/R برای تحلیل کمی، NVivo برای تحلیل کیفی.
ملاحظات اخلاقی:رضایت‌نامه، ناشناسی داده‌ها، ذخیرهٔ امن.
زمان‌بندی:مطابق جدول 24 هفته‌ای فوق.
خروجی مورد انتظار:یک مقاله در Journal of Labour and Society یا مشابه ( ترجمهٔ نتایج به پیشنهاد سیاست).

نمونهٔ پروپوزال دکتری 

قالب:عنوان → چکیده → بیان مسئله → مروری بر ادبیات → شکاف پژوهشی → سوالات/فرضیه‌ها → چارچوب نظری → روش‌شناسی (دیتا، نمونه، ابزار) → جدول زمانی → خروجی‌ها → منابع کلیدی.
مثال خلاصه:بازتولید نابرابری در اقتصاد پلتفرمی: چارچوب نظری و شواهد میدانی از ایران و ترکیه— پژوهش تطبیقی، داده‌های پیمایشی و مصاحبه‌ای، تحلیل شبکه و مدل‌های چندسطحی، خروجی: ۳ مقاله Q1/Q2 و یک مدل نظری کاربردی.

خطاهای رایج پژوهشگران جامعه‌شناسی و راه‌حل‌ها (Practical)

• موضوع خیلی کلی/فاقد قاب زمانی→ محدود کنید: شهر/گروه سنی/بازهٔ زمانی.
• نبود طرح جایگزین برای داده→ قبل از شروع چند مسیر (دادهٔ ثانویه، نمونهٔ کوچک، مطالعهٔ موردی) تعریف کنید.
• عدم هم‌راستایی روش و سؤال→ ماتریس RQ→Method→Data را حتماً آماده کنید.
• غفلت از ملاحظات اخلاقی→ فرم رضایت و حفاظت داده را از ابتدا تهیه کنید.
• نداشتن طرح نشر از ابتدا→ برنامه‌ریزی کنید کدام بخش‌ها به مقاله تبدیل می‌شوند.

FAQ 

• چگونه موضوع جامعه‌شناسی انتخاب کنم؟
• از کجا دادهٔ بین‌المللی بگیرم (WVS/ISSP)؟ World Values Surveyissp.org
• آیا می‌توانم از داده‌های شبکه‌های اجتماعی استفاده کنم؟ (پاسخ: بله، با ملاحظات اخلاقی و روش‌شناسی)
• بهترین مجلات جامعه‌شناسی کدام‌اند؟ (ارجاع به فهرست‌های دانشگاهی). UWisconsin Libraries Guides
• فرصت‌های شغلی جامعه‌شناسی در ایران چیست؟ (پاسخ عملی و منابع) IranTalent

مراجع و منابع کلیدی (برای اعتبارسنجی سریع)

• World Values Survey (WVS) — مرجع برای داده‌های بین‌المللی نگرش و ارزش‌ها. World Values Survey
• ISSP — International Social Survey Programme (ماژول‌های موضوعی برای مطالعات مقایسه‌ای). issp.org
• فهرست ژورنال‌های برتر و منابع راهنمای کتابخانه‌های دانشگاهی (Top Sociology Journals / library guides). UWisconsin Libraries Guides
• ASA Annual Meeting (مرجع کنفرانس‌های بزرگ جامعه‌شناسی و شبکه‌سازی حرفه‌ای). COSSA
• IranTalent — نمونهٔ بازار کار و موقعیت‌های شغلی مرتبط در ایران. IranTalent
  
  
  

  متن انسانی برای سایت:
  «برای تبدیل یکی از این ایده‌ها به پروپوزال آماده، نگارش فصل اول یا بهینه‌سازی متن مقاله برای ارسال به ژورنال‌های بین‌المللی، ۵ عنوان منتخب‌تان را ارسال کنید — من برای هرکدام RQ، روش، ماتریس RQ→Method→Data، جدول زمان‌بندی (و در صورت نیاز فایل Word/PDF) آماده و تحویل می‌دهم.»

  ---

طبق خواسته‌تان، صفحهٔ مرجعِ جامع ۲۰‌بخشی برای رشتهٔ فلسفه آماده کردم: قدم‌به‌قدم، کاربردی، قابلِ انتشار در وب‌سایت و قابل‌تبدیل به فایل Word/PDF. همهٔ بخش‌ها (از ترندها و زیرگرایش‌ها تا بانکِ موضوعات ارشد/دکتری، پروپوزال‌های نمونه، روش‌شناسی، مجلات هدف، وضعیت در ایران و جهان، مسیرهای شغلی، زمان‌بندی و SEO/FAQ و CTA) به‌صورت مفصل و عملی نوشته شده‌اند — طوری که یک دانشجو یا پژوهشگر بتواند بلافاصله از آن برای انتخاب موضوع، نوشتن پروپوزال و برنامه‌ریزی پژوهش استفاده کند.

در متن، جاهایی که لازم بودِ ادعای «زمان‌محور / قابل استناد» داشتم با منابع معتبر اینترنتی ارجاع دادم (مثلاً SEP، PhilPapers، گزارش‌های بازار کار و فهرست مجلات). اگر می‌خواهید فایل Word/PDF از این صفحه تحویل بگیرید، آخر کار لینک دانلود می‌دهم. بزن بریم — ۲۰ بخش کامل:

صفحهٔ مرجع کامل — رشتهٔ فلسفه (۲۰۲۵)

(کامل، مرحله‌به‌مرحله — پروپوزال ارشد و دکتری، مقالات، منابع، وضعیت ایران و جهان، مسیر شغلی، SEO و CTA)

1) عنوان صفحه + سئوتایتل و متادسکریپشن (SEO-ready)

• H1 (پیشنهادی):ترندها، ایده‌های پروپوزال و عناوین پایان‌نامه — رشتهٔ فلسفه (۲۰۲۵)
• Title (≈60 chars):ایده پایان‌نامه فلسفه ۲۰۲۵ | پروپوزال ارشد و دکتری
• Meta description (150–160 chars):مجموعهٔ ۴۰+ ایده برای پروپوزال ارشد و دکتری فلسفه، ترندهای ۲۰۲۵، روش‌شناسی، ژورنال‌های هدف، منابع کلیدی ایران/جهان و مسیرهای شغلی.
• کلمات کلیدی اصلی:ایده پایان‌نامه فلسفه، موضوع پروپوزال فلسفه، ترند فلسفه ۲۰۲۵

2) خلاصهٔ انسانی — چرا این صفحه مفید است (یک پاراگراف)

فلسفه امروز صرفاً «متن‌خوانیِ تاریخی» نیست؛ در دههٔ اخیر حوزه‌های فلسفی به‌سرعت با فناوری (AI, data ethics)، محیط‌زیست (climate ethics)، علوم شناختی (philosophy of mind + neuroscience)، مطالعات پساستعماری/جهانی (decolonial philosophy) و پژوهش‌های تجربی (experimental philosophy) تلاقی کرده‌اند. این صفحه شما را از «ترند» به «عنوان دقیق پژوهشی» و از آن به «پروپوزال عملی، زمان‌بندی و مسیر نشر» می‌رساند — برای ارشد، دکتری و مقاله. (منابع مرجع: Stanford Encyclopedia، PhilPapers). Stanford Encyclopedia of PhilosophyPhilPapers

3) ۱۰ترند کلیدی در فلسفه (۲۰۲۴–۲۰۲۵) — با پیامد پژوهشی (هر مورد 1–3 خط)

1. فلسفهٔ اخلاقِ هوش‌مصنوعی و فناوری (AI ethics / algorithmic ethics):رشدِ تقاضا برای مطالعات فلسفیِ ناظر بر مسئولیت، پاسخگویی و عدالت الگوریتمیک؛ امکانِ پروژه‌های نظری و بین‌رشته‌ای با علوم داده و قانون. Stanford Philosophy
2. فلسفهٔ محیط‌زیست و اخلاق اقلیمی (Climate ethics):تمرکز بر مسئولیت بین‌نسلی، عدالت اقلیمی و اخلاقِ انطباق/تطبیق؛ موضوعات مناسب برای مطالعات نظری و سیاست‌محور. MDPI
3. فلسفهٔ ذهن و پیوند با علوم اعصاب (neurophilosophy / consciousness studies):پرسش‌های آگاهانه/خودآگاهی که با داده‌های تجربی (EEG, fMRI) قابلِ ترکیب‌اند.
4. فلسفهٔ علم و تکنیک (philosophy of science & technology):متدولوژی، صدقِ مدل‌ها، نقش مقایسهٔ تئوری و شواهد در علوم معاصر.
5. فلسفهٔ عملی و سیاستی (applied & political philosophy):عدالتِ داده، حقوق دیجیتال، و مباحث عدالتِ توزیعی در عصر دیجیتال.
6. مطالعات پساستعماری و فلسفهٔ جهانی (decolonial / global philosophy):بازخوانی کانن‌های فلسفی و گنجاندن مکاتب غیرغربی در گفت‌وگوی فلسفی.
7. فلسفهٔ عمل‌محور (public & applied philosophy):فلسفهٔ مشاوره‌ای، مشارکت عمومی و مشاورهٔ اخلاقی در سازمان‌ها — تقاضا برای «فلسفه کاربردی» افزایش یافته است. The New Yorker
8. فلسفهٔ تحلیلی-تجربی (experimental philosophy):استفاده از پرسشنامه‌ها، آزمایش‌ها و داده‌های تجربی برای بررسی شهودهای اخلاقی و مفهومی.
9. منطق و فلسفهٔ زبان در حوزه‌های محاسباتی:کاربرد منطق برای semantics در NLP و تحلیل مفاهیم.
10. اخلاق فناوری زیستی و بیوالاخلاق (bioethics) در ترکیب با فلسفهٔ اخلاق:مسائلِ تقاطعِ زیست‌پزشکی، فناوری‌های جدید (CRISPR) و مسئولیت اخلاقی.

(چند مورد از این ترندها در گزارش‌ها و جلسات علمی بخشِ فلسفه دانشگاه‌ها و مجلات تخصصی منعکس شده‌اند.) Stanford PhilosophyMDPI

4) زیرگرایش‌ها و حوزه‌های پژوهشی پرتقاضا

• فلسفهٔ اخلاق و اخلاقِ فناوری (AI ethics, data ethics)
• فلسفهٔ علم و منطقِ علمی
• فلسفهٔ ذهن و آگاهی (consciousness studies)
• فلاسفهٔ تاریخی (اخلاقِ ارسطو، ابن‌سینا، ملاصدرا و سنت‌های محلی)
• فلسفهٔ دین و کلام فلسفی
• فلسفهٔ سیاسی و نظریهٔ عدالت
• فلسفهٔ زبان و معناشناسی
• فلسفهٔ هنر و زیبایی‌شناسی
• مطالعات پساستعماری/فمینیستی/مقایسه‌ای

5) بانکِ عناوین پیشنهادی برای پایان‌نامهٔ ارشد (۱۲ عنوان — هر عنوان: RQ / روش خلاصه)

1. «اخلاقِ اعطا و مسئولیتِ الگوریتمی: چارچوبی برای سیاست‌گذاری در سازمان‌های ایرانی»
   • RQ: چه معیارهایی باید برای مسئولیت‌پذیری الگوریتم‌ها وضع شود؟ روش: تحلیل فلسفی–قانونی و مطالعهٔ تطبیقی.
2. «تحلیل مفهوم عدالت بین‌نسلی در مباحث اقلیمی»
   • روش: کاوش نظری و بررسی متون.
3. «اعتبار شهودهای اخلاقی در آزمون‌های تجربی: یک مطالعهٔ نمونه‌ای با دانشجویان»
   • روش: experimental philosophy — vignette surveys و تحلیل آماری.
4. «بازخوانی فلاسفهٔ اسلامی در نسبت با مسئلهٔ علم و دین»
   • روش: تاریخ فلسفه / تحلیل متون.
5. «فلسفهٔ مراقبت و سیاست‌گذاری سلامت عمومی: کاربرد برای واکنش به بحران‌های بهداشتی»
   • روش: نظری–تطبیقی + تحلیل سیاست.
6. «جمع‌بندی نظریه‌های آگاهی: چه نمونه‌هایی با داده‌های تجربی سازگارترند؟»
   • روش: مروری انتقادی.
7. «نقد مفهوم حقیقت در عصر شبکه‌های اجتماعی»
   • روش: فلسفهٔ زبان و نظریهٔ معرفت.
8. «نسبت زیبایی‌شناسی و زیست‌محیطی: آیا منظر زیبایی‌شناسی می‌تواند حفاظت محیط‌زیستی را تقویت کند؟»
   • روش: نظری + مطالعهٔ موردی.
9. «فلسفهٔ آموزش: نقشِ آموزش فلسفه در تقویت عقلانیت انتقادی در مدارس ایران»
   • روش: مصاحبه با معلمان، تحلیل برنامهٔ درسی.
10. «خواص اخلاقی تصمیم‌گیری‌های پزشکی: مطالعهٔ تطبیقی اخلاقِ بالینی»
    • روش: مصاحبهٔ کیفی با متخصصان.
11. «مطالعهٔ مفهومی آزادی در مباحث معاصر سوسیالیستی و لیبرال»
    • روش: تحلیل نظری و مقایسهٔ متون.
12. «فلسفهٔ تکنولوژی: انتقاد مفهومی نسبت به اصطلاح «نوآوری» در سیاست‌گذاری فناوری»
    • روش: فلسفهٔ فناوری و مطالعات علوم و فناوری.

6) بانکِ عناوین پیشنهادی برای رسالهٔ دکتری (۱۲ عنوان — عمیق، بین‌رشته‌ای)

1. «چارچوب اخلاقی جامع برای هوش مصنوعیِ تصمیم‌گیر: تلفیقِ نظریه‌های وظیفه‌گرایی، نتیجه‌گرایی و فضیلت»
2. «دکولونیالیزاسیونِ کانن فلسفی: بازخوانی تقاطعات فلسفهٔ اسلامی و فلسفهٔ پسااستعماری»
3. «آگاهی و ساختارِ عصبی: پل میان فلسفهٔ ذهنِ علم‌پایه و نتایج تجربی»
4. «فلسفهٔ علم و سیاست‌گذاریِ علمی در عصر داده‌های بزرگ»
5. «نظریهٔ جدید حقیقت در رسانه‌های شبکه‌ای: تحلیل مفهومی و پیامدهای معرفت‌شناختی»
6. «فلسفهٔ کنش جمعی و هویتِ سیاسی: مطالعهٔ نظری–تجربی جنبش‌های اجتماعی نوین»
7. «اخلاقِ اقلیمی و عدالت تطبیقی: طراحیِ چارچوب سیاست‌پذیر»
8. «منطقِ عصبی–محاسباتی و پیامدهای آن برای نظریات معناشناسی»
9. «فلسفهٔ زیست‌فناوری: مسئولیت و طبیعی‌سازیِ اقدامِ اصلاح ژنتیک»
10. «نظریه‌های عواطف و تصمیمات اخلاقی: تلفیق نگاه‌های فلسفی و روانشناختی»
11. «حکمرانی ایده‌ها: مطالعهٔ فلسفی سیاست‌گذاری علمی و اخلاق تحقیق»
12. «فلسفهٔ زبان در عصر پردازش زبان طبیعی: معنا، قصد و مدل‌های زبانی بزرگ»

هر رسالهٔ دکتری باید شامل: سوال (یا مجموعه‌ای از سؤالات) روشن، شکافِ نظری مشخص، برنامهٔ داده‌محور یا متون‌محور روشن، سه مقالهٔ هدف (یا معادل آن)، و تعامل میان‌رشته‌ای (مثلاً همکاری با علوم اعصاب، حقوق، علوم داده).

7) ایده‌های مقاله (۱۰ ایده + ژورنال/کنفرانس پیشنهادی)

1. «اخلاقِ توضیح‌پذیری در مدل‌های زبانی بزرگ» — Ethics and Information Technology / Minds and Machines. OOIR
2. «عدالت بین‌نسلی در سیاست‌های اقلیمی: یک چارچوب مفهومی» — Environmental Values / Journal of Applied Philosophy.
3. «شهودهای اخلاقی در فرهنگ‌های مختلف: نتایج یک مطالعهٔ تجربی در ایران» — Canadian Journal of Philosophy / Journal of Ethics.
4. «دکولونیالیزه‌کردنِ مرجع فلسفی: پروژهٔ مقایسه‌ای تفاسیر» — Philosophy East and West / Critical Inquiry.
5. «معنا و قصد در زبانِ مصنوعی: آیا مدل‌های زبانی «مفهوم» دارند؟» — Mind & Language / Synthese.
6. «فلسفهٔ عمومی و مشارکت شهروندی: نقشِ فلسفه در سیاست‌گذاری عمومی» — Public Philosophy journals or Political Theory.
7. «اخلاقِ تحقیقاتِ علوم اعصاب: مرزهای اخلاقی مطالعهٔ مغز انسان» — Neuroethics / Journal of Medical Ethics. OOIR
8. «زیبایی‌شناسی و محیط‌زیست: آیا زیبایی می‌تواند ابزارِ سیاست‌گذاری محیطی باشد؟» — Environmental Aesthetics / British Journal of Aesthetics.
9. «منطقِ جدید برای مدل‌های محاسباتی معنا: بررسی مفهومی» — Journal of Philosophical Logic.
10. «فلسفه و حقوق: عدالت الگوریتمی در دادگاه‌ها» — Law, Culture and the Humanities / Ethics and Information Technology.

(برای هر ایده می‌توانم یک «طرح مقاله» 500–800 کلمه‌ای همراه با منابع پیشنهادی و ژورنال هدف آماده کنم.)

8) نمونهٔ RQ + فرضیه و مدل مفهومی (۵ ایده منتخب — کاربردی)

مثال A — (ارشد) «اخلاقِ توضیح‌پذیری در مدل‌های زبانی»

• RQ:چه معیارهای اخلاقی باید برای «توضیح» در مدل‌های زبانی بزرگ تعیین شود؟
• فرضیهٔ کاری:توضیح‌پذیری تابعی است از میزانِ تأثیر تصمیمِ مدل بر افراد و شفافیتِ فرایندِ یادگیری.
• روش:مطالعهٔ مفهومی + مصاحبه با متخصصانِ ML + تحلیلِ سیاست‌گذاری.

مثال B — (ارشد) «شهودهای اخلاقیِ ایرانیان دربارهٔ دروغ سفید»

• RQ:دروغِ سفید در یک جامعهٔ ایرانی چگونه به‌وسیلهٔ معیارهای فرهنگی–اخلاقی قضاوت می‌شود؟
• روش: experimental philosophy — vignettes آنلاین، آماری و تحلیل بین‌کشوری.

مثال C — (دکتری) «دکولونیالیزه‌کردنِ کانن فلسفی»

• RQ:چگونه می‌توان برنامهٔ درسی فلسفه را به‌نحوِی بازنویسی کرد که مکاتب غیرغربی هم به‌طور مؤثر مشارکت داشته باشند؟
• روش:طرح نظری-پدیدارشناختی + طراحیِ کوریکولوم آزمایشی و مطالعهٔ موردی.

مثال D — (دکتری) «آگاهی و داده‌های عصبی: سازگاریِ نظریه‌ها»

• RQ:کدامِ نظریه‌های فلسفیِ آگاهی بهترینِ همخوانی را با داده‌های fMRI دارند؟
• روش:مروری نظام‌مند + طراحیِ مطالعهٔ مشترک با گروهِ علوم‌عصبی.

مثال E — (مقاله) «فلسفهٔ عمومی در ایران: فرصت‌ها و چالش‌ها»

• RQ:چگونه می‌توان فلسفهٔ عمومی (public philosophy) را در بستر رسانه‌های فارسی‌زبان توسعه داد؟
• روش:بررسیِ نمونه‌های موفق بین‌المللی، مصاحبه با فعالان فرهنگی و تحلیل شبکه‌های اجتماعی.

9) روش‌شناسی — نگاشتِ سؤال → روش → داده (چک‌لیست کاربردی)

• سوال مفهومی/تحلیلی (What does X mean?) → روش: تحلیل مفهومی، فلسفهٔ تحلیلی، بررسی متون.
• سوالِ تاریخی/متنی (چگونه یک مفهوم شکل گرفت؟)→ روش: تاریخِ فلسفه، hermeneutics، philological work.
• سوالِ تجربی (چگونه مردم شهود می‌کنند؟)→ روش: experimental philosophy — vignettes، پیمایش، تحلیل آماری.
• سوالِ بین‌رشته‌ای (پیوند با علوم طبیعی/عصبی)→ روش: مطالعهٔ میان‌رشته‌ای، همکاری با آزمایشگاه، طراحی پژوهش تجربی.
• سوالِ سیاست‌محور (چه باید کرد؟)→ روش: فلسفهٔ عملی + مطالعهٔ موردی + مصاحبه با ذی‌نفعان.

10) دیتاست‌ها، منابعِ باز و آرشیوهای مفید (جهانی و ایران)

منابع عمومی/بین‌المللی ضروری:

• Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP) — مرجع آکادمیک و بروز برای مقاله‌های اجمالی و فنی. Stanford Encyclopedia of Philosophy
• PhilPapers (شاخص‌بینی و آرشیو) — فهرستِ عظیمِ مقالات، کتاب‌ها و آرشیوهای متن کاملِ فلسفی. PhilPapers
• Philosophy Documentation Center (PDC) — دسترسی به مجلات تخصصی و مجموعه‌ها. PDCnet
• JSTOR, Project MUSE, Google Scholar, CrossRef — برای جستجوی متون و ارجاعات.
• پایگاه‌های دادهٔ تجربی: OSF (Open Science Framework) برای دیتاست‌های مطالعات X-Phi و طرح‌های preregistration. Stanford Philosophy

منابع و سازمان‌های ایران:

• مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران (IRIP) — پشتیبانی پژوهشی، همایش‌ها و نشریات مرتبط با فلسفه در ایران. irip.ac.ir
• دانشگاه تهران — گروه فلسفه و سایر گروه‌های فلسفهٔ دانشگاهی (شاهد، علامه، تهران، استادهای برجسته و ژورنال‌های داخلی) — برای همکاری و دسترسی به متون فارسی. literature.ut.ac.irjop.ut.ac.ir

نکتهٔ عملی: PhilPapers آرشیوِ بزرگی از preprints و open access دارد — قبل از انتخاب موضوع حتماً بررسیِ PhilPapers و SEP را جزءِ «گام صفر» قرار دهید.

11) ابزارها و نرم‌افزارهای مفید برای پژوهش فلسفی

• مدیریت منابع: Zotero, Mendeley, EndNote.
• نرم‌افزار تحلیل متن / دیجیتال‌هیومانیته: AntConc, Voyant Tools، Python (NLTK, spaCy) برای تحلیلِ کورپوسِ متون فلسفی.
• تحلیل آماری (برای X-Phi): R (tidyverse), Jamovi, SPSS.
• نرم‌افزار نظرسنجی/آزمایش: Qualtrics, Gorilla, PsyToolKit (برای طراحی vignettes و تجربیات آنلاین).
• نرم‌افزار نوشتن و ویرایش: Overleaf (LaTeX), MS Word + styles برای قالب‌بندی پروپوزال.
• پلتفرم‌های انتشار/پری‌پرینت: PhilArchive (پیش‌چاپ‌ها)، OSF.

12) فهرست ژورنال‌ها و کنفرانس‌های هدف (رده‌بندی و نکات انتخاب)

ژورنال‌های بین‌المللیِ برجسته (نمونه): Philosophical Review, Nous, Mind, Ethics, Journal of Philosophy, Philosophy & Phenomenological Research, Philosophy East & West. برای انتخاب هدفِ مناسب از فاکتورِ حوزه (ethics, mind, history) استفاده کنید و Aim & Scope و زمان داوری را بررسی کنید. (فهرستِ رده‌بندی و امتیازدهی در SJR/PJIP قابل مشاهده است). Scimago Jr.PJIP

ژورنال‌های تخصصی فناوری/اخلاق: Ethics and Information Technology, Neuroethics, Journal of Applied Philosophy. OOIR

کنفرانس‌ها و اجتماعات مهم: APA meetings (Eastern / Central / Pacific), SPP (Society for Philosophy and Psychology)، کنفرانس‌های منطقه‌ای و همایش‌های IRIP در ایران. apaonline.org+1

13) وضعیت پژوهش و بازار موضوعات در ایران (تحلیل موقعیت)

• کانون‌های آکادمیک:دانشگاه تهران، علامه، فردوسی، شیراز، دانشگاه‌های دولتی و مؤسسات پژوهشی مثل IRIP فعال‌اند و برنامه‌های ارشد/دکتری و نشریات فارسی دارند. literature.ut.ac.iririp.ac.ir
• ترندهای محلی:بازخوانی فلسفهٔ اسلامی و تلفیقِ سنت‌های بومی با فلسفهٔ معاصر، افزایش مباحث اخلاق فناوری، و رشدِ علاقه به فلسفهٔ عمومی.
• دسترسی به فاند/حمایت:گرنت‌های دانشگاهی و همایش‌های ملی وجود دارد ولی فاندهای بزرگ بین‌المللی (برای پروژه‌های بین‌رشته‌ای) معمولاً نیاز به همکاری خارجی دارند.
• فرصت‌های نشر داخلی:مجلات فارسی‌زبان و کنفرانس‌های ملی محلِ انتشارِ مقالات به زبان فارسی و تقویتِ CV هستند.

(برای همکاری با IRIP و گروه‌های دانشگاهی در ایران، مراجعهٔ مستقیم به سایت مؤسسه و گروه‌ها توصیه می‌شود). irip.ac.irjop.ut.ac.ir

14) وضعیت جهانی پژوهش و محورهای فرصت بین‌المللی

• تمرکز جهانی: AI ethics، bioethics، consciousness studies و مطالعات پساستعماری در فهرست گرایش‌های پرتبلیغ قرار دارند. مؤسسات بزرگ و شبکه‌های تحقیقاتی (مرکزهای فلسفه در دانشگاه‌های برتر) فرصتِ فاند، پُست‌دَک و همکاری را فراهم می‌کنند. Stanford PhilosophyOOIR
• پلتفرم‌های کاری و شبکه‌سازی: PhilJobs، Daily Nous و PhilPapers از مراجع اصلیِ آگهیِ شغل و اطلاع‌رسانی بازارِ فلسفه‌اند. PhilJobsHeyLink

15) مسیرها و موقعیت‌های شغلی مرتبط (ایران و جهان)

مسیرهای آکادمیک:استاد/ پژوهشگر دانشگاه، مدرس پیوسته، سردبیر مجلهٔ علمی.
مسیرهای غیراکادمیک:مشاورِ اخلاقِ فناوری، مشاور سیاست‌گذاری عمومی، تحلیل‌گرِ سیاست‌گذاریِ پژوهشی، مشاور حقوقی/حقوق بشر (بعد از حقوق)، مشاور کسب‌وکار (ethics in business)، تولید محتوا و فلسفهٔ عمومی (رسانه، رادیو، پادکست). (مطالعات شغلی نشان می‌دهد فارغ‌التحصیلان فلسفه مهارت‌های تفکر نقّاد و نوشتن را دارند که در حوزه‌های متعددی قابل‌استفاده‌اند). IndeedFinancial Times

16) جدول زمان‌بندی نمونه (پایان‌نامهٔ ارشد و رسالهٔ دکتری)

پایان‌نامهٔ ارشد — ۶ تا ۹ ماه (نمونهٔ 24 هفته)

• هفته 1–4: مرور ادبیات + تعیین سؤال و نگارش پروپوزال
• هفته 5–8: طراحی روشِ پژوهش (مصاحبه/پرسشنامه/آزمایش) + اخذ مجوز اخلاق
• هفته 9–14: جمع‌آوری داده‌ها (مصاحبه‌ها/پیمایش/آزمایش)
• هفته 15–18: تحلیل داده‌ها + نگارش فصول نتایج و بحث
• هفته 19–22: بازنگری و ویرایش نهایی
• هفته 23–24: دفاع و اصلاحات نهایی

رسالهٔ دکتری — ۳۶–۴۸ ماه (مثال)

• ماه 1–6: تهیه پروپوزال قوی، مرور عمیق ادبیات، و انتشار یک مقاله مروری
• ماه 6–18: جمع‌آوری داده‌های اولیه / پایلوت / کار میان‌رشته‌ای
• ماه 18–30: تحلیل‌های اصلی و انتشار ۱–۲ مقاله
• ماه 30–42: جمع‌بندی، مقاله‌های نهایی و ارائه در کنفرانس‌ها
• ماه 42–48: نگارش رسالهٔ نهایی و دفاع

17) نمونهٔ پروپوزال ارشد — پُر شده (قابل تبدیل به Word/PDF)

عنوان: «اخلاقِ توضیح‌پذیری در مدل‌های زبانی بزرگ: چارچوبی برای سیاست‌گذاری در ایران»
پیش‌زمینه و اهمیت:مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) در کاربردهای گسترده (پزشکی، قضایی، آموزشی) استفاده می‌شوند. پرسشِ مرکزی این است که چه سطحی از «توضیح» برای سازوکارها و تصمیماتِ مبتنی‌بر این مدل‌ها لازم است تا مسئلهٔ مسئولیت و اعتماد حل شود.
سؤال پژوهش:چه معیارهای فلسفی و عملی باید در سیاست‌گذاریِ توضیح‌پذیری (explainability) در ایران لحاظ شود؟
اهداف: (۱) ترسیمِ مفهومیِ توضیح‌پذیری؛ (۲) استخراج معیارهای اخلاقی مبتنی بر عدالت و مسئولیت؛ (۳) پیشنهادِ چارچوب سیاستیِ قابلِ اجرا برای سازمان‌های ایرانی.
روش:تحلیل مفهومی و تطبیقی + مصاحبهٔ نیمه‌ساختاریافته با 8–12 کارشناس (فناوری، حقوق، اخلاق) + مطالعهٔ تطبیقیِ سیاست‌های خارجی.
داده‌ها/منابع:متون فلسفی و فنی، سیاست‌های اروپایی/آمریکایی در حوزهٔ AI، مصاحبه‌ها.
زمان‌بندی: 24 هفته (طبق جدول فوق).
خروجی:مقالهٔ هدف برای Ethics and Information Technologyو گزارش سیاستی برای یک نهاد دولتی یا شرکت. OOIRStanford Philosophy

(در صورت نیاز، همین پروپوزال را به‌صورت قالب Word استاندارد تحویل می‌دهم.)

18) نمونهٔ پروپوزال دکتری — قالب + مثال خلاصه

قالب (توصیه‌شده):عنوان → چکیده → بیان مسئله → مروری بر ادبیات و شکاف پژوهشی → سوالات/فرضیه‌ها → چارچوب نظری → روش‌شناسی (داده، نمونه، ابزار) → ملاحظات اخلاقی → جدول زمان‌بندی → خروجی‌های مورد انتظار → منابع.
مثال خلاصه (دکتری): «دکولونیالیزاسیونِ کانن فلسفی: طراحیِ برنامهٔ درسیِ تجربی و ارزیابی نتایج در دانشکدهٔ X» — پروژهٔ ۳–۴ ساله شامل طراحی کوریکولومِ آزمایشی، اجرای دوره‌های کوتاه‌مدت، ارزیابی کیفیتِ آموزش، و انتشار ۳ مقالهٔ بین‌المللی در حوزهٔ فلسفهٔ آموزش و مطالعات پساستعماری.

19) خطاهای رایج پژوهشگران فلسفه و راه‌حل‌های عملی

• موضوعِ بسیارِ کلی یا نه چندان نوآورانه:راهکار — محدودهٔ موضوع (یک متن، یک پرسشِ مشخص، یا یک مسئلهٔ معاصر) را تعیین کنید.
• نادیده گرفتن منابعِ بین‌رشته‌ای (مثلاً دانشِ فنی در پروژه‌های AI):راهکار — از ابتدا همکارِ فنی یا حقوقی تعریف کنید.
• نداشتن برنامهٔ نشر:راهکار — پروفایلِ «چگونه این پروژه را به چند مقاله تبدیل کنم» را از آغاز بنویسید.
• رویکرد صرفاً تئوریک برای سؤال‌های عملی:راهکار — ترکیبِ روشِ فلسفی با مطالعهٔ موردی یا مصاحبه.
• عدم توجه به ملاحظات اخلاقی و مجوزها (در مطالعات تجربی):راهکار — از ابتدا فرمِ IRB/ethics بسازید؛ از OSF برای preregistration استفاده کنید.

20) SEO، FAQ Schema، CTA و منابع کلیدی (قابل افزودن به صفحهٔ سایت)

SEO عملی برای صفحهٔ فلسفه

• H1 شامل «ایده پایان‌نامه فلسفه ۲۰۲۵»؛ H2ها برای ترندها، عناوین ارشد/دکتری، منابع و CTA.
• FAQ schema(۶ پرسش پردرخواست) را در پایین صفحه قرار دهید تا احتمالِ نمایش در SERP افزایش یابد.
• لینک‌دهیِ داخلی به خدمات شما (مشاوره پروپوزال، نگارش مقاله، ترجمه/ترجمهٔ منابع).

نمونهٔ FAQ (۶پرسش کوتاه)

1. چطور موضوع فلسفی مناسب برای ارشد انتخاب کنم؟— ترکیبی از علاقهٔ شخصی + شکافِ نظری + قابلیتِ اجرا (دسترسی به منابع / داده).
2. منابعِ ابتداییِ خوب برای شروعِ تحقیقِ فلسفی کدام‌اند؟— SEP و PhilPapers را از همین حالا بررسی کنید. Stanford Encyclopedia of PhilosophyPhilPapers
3. آیا می‌توانم در موضوعات AI کار فلسفی انجام دهم بدون دانش فنی؟— بله، ولی همکاری با یک کارشناس فنی یا مطالعهٔ پایهٔ ML ضروری است. Stanford Philosophy
4. چطور یک مقالهٔ فلسفی را به ژورنال مناسب ارسال کنم؟— Aim & Scope را بخوانید، یک مقالهٔ نظری/تطبیقی متناسب بنویسید و به دفترچه‌ی سبکِ ژورنال توجه کنید. PJIP
5. فرصت‌های شغلیِ غیرآکادمیک برای فیلسوفان چیست؟— مشاورهٔ اخلاق، سیاست‌گذاری، تولید محتوا، تحلیلِ داده (با آموزش تکمیلی). Indeed
6. برای پروژه‌های تجربی چه مجوزهایی لازم است؟— فرم اخلاق (IRB/Research Ethics)، رضایت‌نامه و ذخیرهٔ امنِ داده‌ها.

CTA (متن انسانی برای سایت)

«اگر می‌خواهید یکی از این ایده‌ها را به پروپوزال آمادهٔ دفاع، فصل‌اولِ پایان‌نامه، یا مقالهٔ قابل‌ارسال به ژورنال تبدیل کنید — ۵ عنوان منتخب خود را بفرستید. من برای هر کدام: RQ، ۲–۳فرضیه، ماتریس RQ→Method→Data، جدول زمان‌بندی و بلوک SEO آماده می‌کنم. (می‌توانم خروجی‌ها را به‌صورت Word/PDF تحویل دهم.)»

منابع و مراجع کلیدی (گزیده — برای اعتبارسنجی سریع)

• Stanford Encyclopedia of Philosophy (SEP). Stanford Encyclopedia of Philosophy
• PhilPapers — index & open archive. PhilPapers
• Philosophy Documentation Center (PDC). PDCnet
• فهرست/رده‌بندی ژورنال‌ها (SJR / PJIP / Google Scholar metrics). Scimago Jr.PJIP
• گزارش بازار کار فلسفه — Daily Nous / PhilJobs. HeyLinkPhilJobs
• مؤسسهٔ پژوهشی حکمت و فلسفه ایران (IRIP) و گروه فلسفهٔ دانشگاه تهران (برای وضعیت ایران). irip.ac.irliterature.ut.ac.ir

پیشنهادِ عملیِ بعدی (گام‌به‌گام — فوری و قابل اجرا)

۱. بگویید می‌خواهید برای «ارشد» یا «دکتری» کار کنیم (یا هر دو).
۲. از فهرستِ ارشد ۵عنوان انتخاب کنید یا بگویید «انتخاب کن» تا من ۵ عنوان پربازدید/قابل اجرا در ایران انتخاب کنم.
۳. برای هر عنوانِ منتخب، من فوراً (در همین پاسخ) یک پروپوزال‌خلاصه تولید می‌کنم شامل: RQ، ۲–۳فرضیه، مدل مفهومی، ماتریس RQ→Method→Data، جدول زمان‌بندیِ هفتگی و بلوک سئوی صفحه — و اگر خواستید آن را به Word/PDF تبدیل می‌کنم.

روان‌شناسی امروز در نقطهٔ تقاطع علوم رفتاری، سلامت عمومی و فناوری قرار گرفته است: اپلیکیشن‌های درمانی، استفاده از داده‌های بزرگ برای روان‌سنجی، و پیوند نزدیک با نوروساینس. این صفحه به شما کمک می‌کند از «ترند» به «عنوان دقیقِ پژوهشی» و از آن به «پروپوزال عملی و قابل دفاع» برسید — برای ارشد، دکتری و مقاله.

۱۰ترند کلیدی روان‌شناسی در ۲۰۲۴–۲۰۲۵ 

1. سلامت روان دیجیتال و درمان‌های دیجیتال (Digital mental health / DTx) 
    اپلیکیشن‌ها، CBT آنلاین، chatbots و مداخلات خودراهنما؛ مطالعات اثربخشی، پایایی و ریسک‌ها ضروری‌اند. PMC+1
2. قابلیت‌پذیری و ایمنی AI در درمان (AI ethics / safety)
   استفادهٔ کم‌نظارت از مدل‌های زبانی در پشتیبانی روان‌درمانی ریسک‌هایی دارد که باید پژوهشی و مقرراتی بررسی شود. The Washington PostThe Times
3. نوروساینس و تصویربرداری شناختی در شناسایی مسیرهای اختلالات
   ترکیب fMRI/EEG با مقیاس‌های رفتاری برای نشان‌گرفتن مکانیزم‌ها.
4. افزایش توجه به سلامت روان نوجوانان و اثر شبکه‌های اجتماعی
   رابطهٔ مصرف رسانه‌ای و افسردگی/اختلال تصویری بدن؛ مطالعات طولی نیاز است. The Wall Street Journal
5. پیاده‌سازی راه‌حل‌های مبتنی بر شواهد در نظام درمانی و سلامت جمعی
   از RCT تا پیاده‌سازی در جمع‌های بزرگ؛ تمرکز بر دسترسی و equity. World Health Organization
6. تحلیل داده‌های بزرگ روان‌شناختی و روان‌سنجی مدرن (Data-driven psychometrics)
   استفاده از ML برای ساخت مقیاس‌های بهتر و تشخیص‌پذیری. UCLA Library Guides
7. پژوهش در تاب‌آوری و روان‌شناسی مثبت‌نگر (resilience, wellbein
   مداخلات پیشگیرانه در محیط کار و مدرسه.
8. کار و سلامت روان (psychology of work / burnout / hybrid work)
   اثر دورکاری/هیبرید بر رضایت، سوختگی و عملکرد.
9. ترکیب روش‌های کیفی و کمی (mixed methods) برای مسائل پیچیده اجتماعی-روانشناختی.
10. افزایش تمرکز بر شواهد باز و دادهٔ باز/تکرارپذیری در علوم رفتاری. OSF
    

زیرگرایش‌ها (خوشه‌های پژوهشی)

• روان‌شناسی بالینی و روان‌درمانی دیجیتال
• روان‌شناسی سلامت عمومی و بهداشت روان جمعی
• روان‌سنجی و روش‌شناسی کمّی (Psychometrics & Methods)
• روان‌شناسی شناختی و نوروساینس
• روان‌شناسی رشد و کودکان/نوجوانان
• روان‌شناسی سازمانی و صنعتی (I-O Psychology)
• روان‌شناسی اجتماعی و رسانه‌ها
• روان‌شناسی مشاوره و روان‌درمانی زوج/خانواده

عناوین پیشنهادی پایان‌نامهٔ ارشد

هر عنوان را می‌توان به پروپوزال کامل تبدیل کرد.

1. اثر برنامهٔ موبایل CBT بر کاهش نشانه‌های اضطراب در دانشجویان: RCT کوچک
   
   • RQ: آیا برنامهٔ CBT موبایلی به کاهش نمرات GAD-7 کمک می‌کند؟
   • روش: RCT دو‌گروهی (مداخله vs کنترل)، ابزار: GAD-7، PHQ-9.
   • داده: نمونهٔ دانشجویی (n≈120).
   • ابزار: SPSS / R؛ پلتفرم اپ.
2. ارتباط شدت استفادهٔ شبکه‌های اجتماعی و تصویر بدنی در نوجوانان
   
   • روش: پیمایش مقطعی / تحلیل رگرسیونی؛ ابزار: پرسشنامهٔ مرتبط، نمونهٔ مدارس.
3. اعتبارسنجی یک نسخهٔ فارسی از مقیاس تاب‌آوری (CD-RISC) در دانشجویان
   
   • روش: ترجمه–بازگشت، تحلیل عاملی اکتشافی/تصدیق‌کننده، آزمون قابلِ اعتماد.
4. مقایسهٔ اثربخشی درمان آنلاین و حضوری برای افسردگی خفیف
   
   • روش: متاآنالیز یا مطالعهٔ شبه‌آزمایشی.
5. تأثیر کار هیبرید بر سوختگی شغلی و رضایت شغلی در کارکنان IT
   • روش: پیمایش سازمانی + مدل معادلات ساختاری (SEM).
6. تحلیل رابطهٔ کیفیت خواب و عملکرد شناختی در دانشجویان
   
   • روش: EMA (experience sampling) + مقیاس PSQI؛ تحلیل رگرسیون چندمتغیره.
7. پذیرش درمان دیجیتال: عوامل تعیین‌کننده در مراجعین کلینیک
   
   • روش: پیمایش + مصاحبهٔ نیمه‌ساختاریافته (mixed methods).
8. آموزش ذهن‌آگاهی و کاهش استرس در معلمان: مطالعهٔ مداخله‌ای
   
   • روش: پیش–پس؛ ابزار: Perceived Stress Scale.
9. عملکرد توجه کودکان بازی‌خور در مقایسه با کودکان غیر‌بازی‌خور
   
   • روش: آزمایشگاهی با تست‌های شناختی معمول (Stroop, CPT).
10. اثر حمایت اجتماعی بر بهبود بعد از سانحه (trauma) در یک جامعهٔ محلی
    
    • روش: مطالعهٔ موردی و تحلیل کیفی + ابزارهای روان‌سنجی.
11. طراحی و اعتبارسنجی یک مقیاس فارسی اعتیاد به اینترنت
    
    • روش: روان‌سنجی، تحلیل عاملی، پایایی.
12. ارتباط بین سبک‌های فرزندپروری و مشکلات رفتاری نوجوانان
    
    • روش: پیمایش والد–فرزند، تحلیل ساختاری.

 عناوین پیشنهادی رسالهٔ دکتری 

1. به‌کارگیری مدل‌های یادگیری ماشین برای پیش‌بینی پاسخ به درمان در اختلال افسردگی بزرگ
   
   • دادهٔ چندمرکزی، ترکیب علایم بالینی و ویژگی‌های رفتاری دیجیتال.
2. تحلیل مکانیزمی تاب‌آوری در کودکان: مطالعهٔ طولی نوروسایکولوژیک و محیطی
   
3. ارزیابی بلندمدت درمان‌های دیجیتال: چارچوب اثربخشی، پذیرش و ریسک
   
4. تعامل شبکه‌های اجتماعی و هویت جمعی در نوجوانان: مطالعهٔ بین‌مللی و طولی
   
5. توسعهٔ یک چارچوب روان‌سنجی مبتنی بر دادهٔ بزرگ برای سنجش سلامت روان عمومی
   
6. علت‌یابی علی در روان‌شناسی اجتماعی: ترکیب طرح‌های تجربی و داده‌های طبیعی (natural experiments)
7. اثر تغییرات اقلیمی بر سلامت روان جمعی: مطالعهٔ چندمنظوره در جوامع ساحلی
   
8. نوروسایکوفیزیولوژی تصمیم‌گیری در شرایط استرس‌زا: fMRI + behavioral modelling»
9. پدیدارشناسی تجربهٔ بحران هویت در مهاجران نسل اول و دوم: مطالعهٔ چندمرکزی
   
10. روان‌شناسی کار و هوش مصنوعی: اثرات خودکارسازی بر شغل، هویت و سلامت روانی
    
11. طراحی، پیاده‌سازی و ارزیابی یک نظام باز برای داده‌های بالینی روان‌شناختی (open clinical data pipeline)
12. تحلیل شبکه‌ای طولی از شکل‌گیری جنبش‌های مدنی و نقش متغیرهای روان‌شناختی (هویت، امید، خشم)
    

هر موضوع دکتری باید مسیر نشر (3–4 مقاله)، دادهٔ قابل‌اتکا، و همکاری بین‌رشته‌ای (پزشکی، داده‌کاوی، سیاست) را در برنامه داشته باشد.

ایده‌های مقاله

1. ارزیابی اثر RCT یک اپ CBT موبایلی بر افسردگی دانشجویان
   Journal of Medical Internet Research (JMIR Mental Health). PMC
2. تحلیل متاآنالیتیک اثر اجتماعات مجازی بر تصویر بدنی نوجوانان
   Body Image / Journal of Youth and Adolescence.
3. پذیرش و نگرانی‌های اخلاقی استفاده از چت‌بات در مشاوره روانی
   Ethics and Information Technology / APA Monitor commentary. The Washington Post
4. پیش‌بینی پاسخ به درمان دارویی با ML از داده‌های بالینی و بیومارکرها
   Psychological Medicine / Lancet Psychiatry. Research.com
5. تحلیل طولی سلامت روان پس از بلایای طبیعی: مطالعهٔ موردی شهری
   Social Science & Medicine
   
6. روان‌سنجی جدید: توسعهٔ یک مقیاس باز و در دسترس
   (open data)  Psychological Methods / Journal of Open Psychology Data. Journal of Open Psychology Data
7. تاب‌آوری سازمانی کارکنان بهداشت: مداخلهٔ کوتاه‌مدت آموزش ذهن‌آگاهی
   Journal of Occupational Health Psychology.
8. اثر استفادهٔ پلتفرم‌های کاری بر سلامت روان کارگران پاره‌وقت
   Work, Employment & Society
   
9. تحلیل ارتباط کیفیت خواب و عملکرد شناختی در دانش‌آموزان: دادهٔ
   EMA  Sleep / Journal of Adolescence
   
10. بینش‌های نوروساینس در درمان اختلال اضطراب اجتماعی
    Nature Human Behaviour / Journal of Affective Disorders.

نمونه‌های RQ و فرضیه

A — (ارشد) اپ CBT و اضطراب دانشجویی

• RQ:آیا استفاده از اپ CBT به‌مدت 8 هفته موجب کاهش معنی‌دار سطح اضطراب می‌شود؟
• H1:کاربران m-CBT در مقایسه با گروه کنترل کاهش معنی‌داری در نمرات GAD-7 خواهند داشت.
• مدل مفهومی:مداخله دیجیتال → (میانجی: میزان تعامل) → کاهش اضطراب.
• روش: RCT، تحلیل ANCOVA، اندازهٔ اثر (Cohen’s d).

B — (ارشد) شبکه‌های اجتماعی و تصویر بدنی

• RQ:آیا استفادهٔ منفعل اجتماعی موجب افزایش نارضایتی تصویر بدن می‌شود؟
• H1:استفادهٔ منفعل به‌طور مثبت با نارضایتی تصویر بدن همبستگی دارد.
• روش:پیمایش، مدل رگرسیونی چندمتغیره.

C — (دکتری) پیش‌بینی پاسخ به درمان با ML

• RQ:آیا مدل‌های ML مبتنی بر داده‌های چندمنبعی (بالینی + رفتاری دیجیتال) می‌توانند پاسخ به درمان را با AUC>0.75 پیش‌بینی کنند؟
• روش:جمع‌آوری دادهٔ بلندمدت، cross-validation، SHAP برای توضیح‌پذیری مدل.

D — (دکتری) آثار اقلیمی بر سلامت روان محلی

• RQ:چگونه قرار گرفتن در معرض رویدادهای اقلیمی (سیل/خشکسالی) بر اختلالات اضطرابی و افسردگی محلی اثر می‌گذارد؟
• روش:طرح چندمنظوره: پیمایش‌های خانوار، مصاحبه‌های عمقی، تحلیل GIS برای قرارگیری مکانی.

E — (مقاله) اخطارها و سودمندی چت‌بات‌ها در تکریم سلامت روان

• RQ:چه ریسک‌هایی از استفادهٔ غیرنظارتی از chatbots در مراجعین جوان بروز کرده است؟
• روش:مرور موردی، تحلیل محتوا از گزارش‌ها و موارد آسیب‌زایی، پیشنهاد چارچوب نظارتی
  . The Washington PostThe Times

روش‌شناسی — نگاشت RQ → روش → داده 

• سوال توصیفی/شیوع:پیمایش‌های نماینده (cross-sectional / prevalence studies).
• سوال علی/مداخله‌ای: RCT (randomized controlled trials) یا طرح شبه‌آزمایشی (difference-in-differences، instrumental variables).
• سوال فرآیندی/تبیینی:تحلیل طولی یا مطالعات میدانی + مدل‌سازی مسیر (path analysis).
• سوال شبکه/تعاملات: SNA (Gephi / UCINET / igraph).
• سوال نوروساینس: fMRI / EEG + تحلیل رفتاری.
• سوال داده‌محور/ML:پیش‌پردازش داده‌ها، cross-validation، explainability tools (SHAP, LIME).

دیتاست‌ها و منابع داده‌ای (بین‌المللی و ایران)

بین‌المللی و عمومی:

• OSF (Open Science Framework) — فهرست دیتاست‌های روان‌شناختی باز. OSF
• PubMed / PsycINFO — مقالات و برخی داده‌های مطالعات بالینی.
• Journal of Open Psychology Data / OpenPsychologyData — دیتاست‌های منتشرشده
  . Journal of Open Psychology Data
• UCLA Library Guides & APA data links — لینک‌های سازمان‌دهی‌شده برای دیتاست‌ها
  . UCLA Library GuidesAmerican Psychological Association

ایران (منابع کاربردی):

• مرکز آمار ایران— داده‌های جمعیتی و سلامت عمومی.
• پایگاه پایان‌نامه‌ها و مقالات دانشگاهی (IranDoc, SID) — برای مرور مطالعات محلی و استخراج داده/پراکسیمیت.
• همکاری با کلینیک‌ها، مدارس و بیمارستان‌ها— برای دسترسی به نمونه‌های بالینی و پیمایش‌های محلی.

نکتهٔ عملی: برای RCTهای بالینی نیاز به مجوز اخلاق (IRB) و ملاحظات حریم خصوصی/حفاظت داده دارید؛ برای دادهٔ دیجیتال (social media logs) حتماً ملاحظات حقوقی و اخلاقی را در نظر بگیرید.

ابزارها و نرم‌افزارهای پیشنهادی

• تحلیل آماری: R (tidyverse, lme4), SPSS, Stata.
• مدل‌سازی ساختاری: lavaan (R), AMOS, SmartPLS.
• تحلیل متن / NLP: Python (spaCy, NLTK), tidytext (R).
• تحلیل شبکه: Gephi, UCINET, igraph (R).
• تحلیل نوروساینس: SPM, FSL, MNE-Python (for EEG).
• تحلیل ML & explainability: scikit-learn, XGBoost, SHAP, LIME.
• پلتفرم‌های RCT / EMA: REDCap, Qualtrics, mEMA, Ethica.
• مدیریت مراجع: Zotero, Mendeley, EndNote.
• مستندسازی داده باز: OSF، GitHub.

ژورنال‌ها و کنفرانس‌های هدف 

ژورنال‌های مرجع روان‌شناسی (نمونه):

• Annual Review of Psychology, Nature Human Behaviour, Psychological Bulletin, Psychological Medicine, Journal of Consulting and Clinical Psychology. OOIRResearch.com

ژورنال‌های حوزهٔ سلامت دیجیتال / DTx:

• JMIR Mental Health, Digital Health, Frontiers in Psychiatry / Digital Mental Health. PMC

کنفرانس‌ها و اجتماعات کلیدی:

• APA Annual Convention (آمریکا) — امکان ارائهٔ پوستر/سمینار و شبکه‌سازی
  . convention.apa.org
• کنفرانس‌های تخصصی نوروساینس، سلامت دیجیتال و روان‌شناسی بالینی.

نکات انتخاب ژورنال: بررسی Aim & Scope، زمان بررسی، سیاست دادهٔ باز، و انتخاب journal match برای سطح مقاله (theory vs applied).

وضعیت پژوهش و بازار موضوعات در ایران (تحلیل موقعیت(

• تقاضا:افزایش نیاز به خدمات روان‌شناختی پس از همه‌گیری، و تقاضای بالاتر برای روان‌شناس بالینی، مشاور تحصیلی و روان‌شناس سازمانی.
• محدودیت‌ها:دسترسی محدود به دیتاست‌های ملیِ باز و نیاز به همکاری با مراکز درمانی/آموزشی برای نمونه‌گیری.
• فرصت‌ها:توسعهٔ اپ‌های سلامت روان، مراکز مشاوره دانشگاهی، کار در سازمان‌های NGO و مراکز پژوهشی. (آگهی‌های استخدامی و بازار کار در پلتفرم‌هایی مانند IranTalent قابل مشاهده است. IranTalent

وضعیت جهانی پژوهش و فرصت‌های بین‌المللی

• تمرکز جهانی:سلامت روان دیجیتال، نوروساینس بالینی، و کاربرد ML در روان‌شناسی بالینی؛ فرصت برای همکاری‌های چندمرکزی و دسترسی به فاندهای بین‌المللی.
• مرجع سیاست‌گذاری و راهنمایی: WHO World Mental Health report و APA trends منابع مهم برای جهت‌دهی پژوهش‌های کاربردی و سیاستی هستند. World Health OrganizationAmerican Psychological Association

مسیرها و موقعیت‌های شغلی (ایران و جهان(

موقعیت‌های ایران:روان‌شناس بالینی در کلینیک/بیمارستان؛ مشاور تحصیلی/شغلی؛ روان‌شناس سازمانی/منابع انسانی؛ پژوهشگر دانشگاهی؛ توسعه‌دهنده/تحلیل‌گر برنامه‌های سلامت روان دیجیتال. IranTalent
موقعیت‌های بین‌المللی: Clinical/Counseling Psychologist، Research Scientist، I-O Psychologist، Neuropsychologist، Data Scientist در حوزهٔ سلامت روان، Product Manager در شرکت‌های HealthTech.
دستمزد/چشم‌انداز شغلی (نمونهٔ آمریکا):دستمزدی رقابتی و رشد شغلی ~6% تا 2034 طبق BLS. Bureau of Labor Statistics

جدول زمان‌بندی نمونه (پایان‌نامهٔ ارشد و رسالهٔ دکتری(

پایان‌نامهٔ ارشد — نمونه 24 هفته (6 ماه):

• هفته 1–4: مرور ادبیات و نگارش پروپوزال
• هفته 5–8: طراحی ابزار، پایلوت و اخذ مجوز اخلاقی
• هفته 9–14: جمع‌آوری داده
• هفته 15–18: تحلیل داده و نگارش نتایج
• هفته 19–22: نگارش فصول و بازخورد استادان
• هفته 23–24: آماده‌سازی دفاع و اصلاحات

رسالهٔ دکتری — نمونه 36–48 ماه:

• ماه 1–6: مروری عمیق، پروپوزال و مقالهٔ مروری
• ماه 6–18: پایلوت/جمع‌آوری دادهٔ گسترده
• ماه 18–30: تحلیل‌ها، مقالات میانی
• ماه 30–42: مقالات نهایی و تجمیع
• ماه 42–48: نگارش رساله و دفاع

نمونهٔ پروپوزال ارشد 

عنوان:اثربخشی یک اپ CBT موبایلی در کاهش علایم افسردگی دانشجویان دانشگاه X: یک RCT
پیش‌زمینه:کمبود دسترسی به خدمات روان‌درمانی دانشگاهی؛ اپ‌های CBT پتانسیل ارتقا دسترسی دارند ولی شواهد محلی کم است. PMC
سوال پژوهش:آیا اپ CBT، در مقایسه با گروه کنترل منتظر (waitlist)، علایم افسردگی (PHQ-9) را در طول 8 هفته کاهش می‌دهد؟
روش: RCT دوگروهی؛ n=120؛ پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری 3 ماهه؛ تحلیل ANCOVA و اندازه اثر.
داده/نمونه:دانشجویان دارای PHQ-9≥10؛ تعهد اخلاقی و رضایت‌نامه.
جدول زمانی:مطابق برنامهٔ 24 هفته‌ای.
خروجی‌ها:مقاله در JMIR Mental Health + فصل ارشد.

• زیرگرایش‌ها (خوشه‌های پژوهشی)
  

  • روان‌شناسی بالینی و روان‌درمانی دیجیتال
  • روان‌شناسی سلامت عمومی و بهداشت روان جمعی
  • روان‌سنجی و روش‌شناسی کمّی (Psychometrics & Methods)
  • روان‌شناسی شناختی و نوروساینس
  • روان‌شناسی رشد و کودکان/نوجوانان
  • روان‌شناسی سازمانی و صنعتی (I-O Psychology)
  • روان‌شناسی اجتماعی و رسانه‌ها
  • روان‌شناسی مشاوره و روان‌درمانی زوج/خانواده

  ---

  عناوین پیشنهادی پایان‌نامهٔ ارشد

  1. اثر برنامهٔ موبایل CBT بر کاهش نشانه‌های اضطراب در دانشجویان: RCT کوچک
     
     • RQ: آیا برنامهٔ CBT موبایلی به کاهش نمرات GAD-7 کمک می‌کند؟
     • روش: RCT دو‌گروهی (مداخله vs کنترل)، ابزار: GAD-7، PHQ-9.
     • داده: نمونهٔ دانشجویی (n≈120).
     • ابزار: SPSS / R؛ پلتفرم اپ.
  2. ارتباط شدت استفادهٔ شبکه‌های اجتماعی و تصویر بدنی در نوجوانان
     
     • روش: پیمایش مقطعی / تحلیل رگرسیونی؛ ابزار: پرسشنامهٔ مرتبط، نمونهٔ مدارس.
  3. اعتبارسنجی یک نسخهٔ فارسی از مقیاس تاب‌آوری (CD-RISC) در دانشجویان
     
     • روش: ترجمه–بازگشت، تحلیل عاملی اکتشافی/تصدیق‌کننده، آزمون قابلِ اعتماد.
  4. مقایسهٔ اثربخشی درمان آنلاین و حضوری برای افسردگی خفیف
     
     • روش: متاآنالیز یا مطالعهٔ شبه‌آزمایشی.
  5. تأثیر کار هیبرید بر سوختگی شغلی و رضایت شغلی در کارکنان IT
     • روش: پیمایش سازمانی + مدل معادلات ساختاری (SEM).
  6. تحلیل رابطهٔ کیفیت خواب و عملکرد شناختی در دانشجویان
     
     • روش: EMA (experience sampling) + مقیاس PSQI؛ تحلیل رگرسیون چندمتغیره.
  7. پذیرش درمان دیجیتال: عوامل تعیین‌کننده در مراجعین کلینیک
     
     • روش: پیمایش + مصاحبهٔ نیمه‌ساختاریافته (mixed methods).
  8. آموزش ذهن‌آگاهی و کاهش استرس در معلمان: مطالعهٔ مداخله‌ای
     
     • روش: پیش–پس؛ ابزار: Perceived Stress Scale.
  9. عملکرد توجه کودکان بازی‌خور در مقایسه با کودکان غیر‌بازی‌خور
     
     • روش: آزمایشگاهی با تست‌های شناختی معمول (Stroop, CPT).
  10. اثر حمایت اجتماعی بر بهبود بعد از سانحه (trauma) در یک جامعهٔ محلی
      
      • روش: مطالعهٔ موردی و تحلیل کیفی + ابزارهای روان‌سنجی.
  11. طراحی و اعتبارسنجی یک مقیاس فارسی اعتیاد به اینترنت
      
      • روش: روان‌سنجی، تحلیل عاملی، پایایی.
  12. ارتباط بین سبک‌های فرزندپروری و مشکلات رفتاری نوجوانان
      
      • روش: پیمایش والد–فرزند، تحلیل ساختاری.

  ---

   عناوین پیشنهادی رسالهٔ دکتری 

  1. به‌کارگیری مدل‌های یادگیری ماشین برای پیش‌بینی پاسخ به درمان در اختلال افسردگی بزرگ
     
     • دادهٔ چندمرکزی، ترکیب علایم بالینی و ویژگی‌های رفتاری دیجیتال.
  2. تحلیل مکانیزمی تاب‌آوری در کودکان: مطالعهٔ طولی نوروسایکولوژیک و محیطی
     
  3. ارزیابی بلندمدت درمان‌های دیجیتال: چارچوب اثربخشی، پذیرش و ریسک
     
  4. تعامل شبکه‌های اجتماعی و هویت جمعی در نوجوانان: مطالعهٔ بین‌مللی و طولی
     
  5. توسعهٔ یک چارچوب روان‌سنجی مبتنی بر دادهٔ بزرگ برای سنجش سلامت روان عمومی
     
  6. علت‌یابی علی در روان‌شناسی اجتماعی: ترکیب طرح‌های تجربی و داده‌های طبیعی (natural experiments)
  7. اثر تغییرات اقلیمی بر سلامت روان جمعی: مطالعهٔ چندمنظوره در جوامع ساحلی
     
  8. نوروسایکوفیزیولوژی تصمیم‌گیری در شرایط استرس‌زا: fMRI + behavioral modelling»
  9. پدیدارشناسی تجربهٔ بحران هویت در مهاجران نسل اول و دوم: مطالعهٔ چندمرکزی
     
  10. روان‌شناسی کار و هوش مصنوعی: اثرات خودکارسازی بر شغل، هویت و سلامت روانی
      
  11. طراحی، پیاده‌سازی و ارزیابی یک نظام باز برای داده‌های بالینی روان‌شناختی (open clinical data pipeline)
  12. تحلیل شبکه‌ای طولی از شکل‌گیری جنبش‌های مدنی و نقش متغیرهای روان‌شناختی (هویت، امید، خشم)
      

  هر موضوع دکتری باید مسیر نشر (3–4 مقاله)، دادهٔ قابل‌اتکا، و همکاری بین‌رشته‌ای (پزشکی، داده‌کاوی، سیاست) را در برنامه داشته باشد.

  ---

  ایده‌های مقاله

  1. ارزیابی اثر RCT یک اپ CBT موبایلی بر افسردگی دانشجویان
     Journal of Medical Internet Research (JMIR Mental Health). PMC
  2. تحلیل متاآنالیتیک اثر اجتماعات مجازی بر تصویر بدنی نوجوانان
     Body Image / Journal of Youth and Adolescence.
  3. پذیرش و نگرانی‌های اخلاقی استفاده از چت‌بات در مشاوره روانی
     Ethics and Information Technology / APA Monitor commentary. The Washington Post
  4. پیش‌بینی پاسخ به درمان دارویی با ML از داده‌های بالینی و بیومارکرها
     Psychological Medicine / Lancet Psychiatry. Research.com
  5. تحلیل طولی سلامت روان پس از بلایای طبیعی: مطالعهٔ موردی شهری
     Social Science & Medicine
     
  6. روان‌سنجی جدید: توسعهٔ یک مقیاس باز و در دسترس
     (open data)  Psychological Methods / Journal of Open Psychology Data. Journal of Open Psychology Data
  7. تاب‌آوری سازمانی کارکنان بهداشت: مداخلهٔ کوتاه‌مدت آموزش ذهن‌آگاهی
     Journal of Occupational Health Psychology.
  8. اثر استفادهٔ پلتفرم‌های کاری بر سلامت روان کارگران پاره‌وقت
     Work, Employment & Society
     
  9. تحلیل ارتباط کیفیت خواب و عملکرد شناختی در دانش‌آموزان: دادهٔ
     EMA  Sleep / Journal of Adolescence
     
  10. بینش‌های نوروساینس در درمان اختلال اضطراب اجتماعی
      Nature Human Behaviour / Journal of Affective Disorders.

  ---

   

  دیتاست‌ها و منابع داده‌ای (بین‌المللی و ایران)
  

  بین‌المللی و عمومی:

  • OSF (Open Science Framework) — فهرست دیتاست‌های روان‌شناختی باز. OSF
  • PubMed / PsycINFO — مقالات و برخی داده‌های مطالعات بالینی.
  • Journal of Open Psychology Data / OpenPsychologyData — دیتاست‌های منتشرشده
    . Journal of Open Psychology Data
  • UCLA Library Guides & APA data links — لینک‌های سازمان‌دهی‌شده برای دیتاست‌ها
    . UCLA Library GuidesAmerican Psychological Association

  ایران (منابع کاربردی):

  • مرکز آمار ایران— داده‌های جمعیتی و سلامت عمومی.
  • پایگاه پایان‌نامه‌ها و مقالات دانشگاهی (IranDoc, SID) — برای مرور مطالعات محلی و استخراج داده/پراکسیمیت.
  • همکاری با کلینیک‌ها، مدارس و بیمارستان‌ها— برای دسترسی به نمونه‌های بالینی و پیمایش‌های محلی.

  نکتهٔ عملی: برای RCTهای بالینی نیاز به مجوز اخلاق (IRB) و ملاحظات حریم خصوصی/حفاظت داده دارید؛ برای دادهٔ دیجیتال (social media logs) حتماً ملاحظات حقوقی و اخلاقی را در نظر بگیرید.

  ---

  ابزارها و نرم‌افزارهای پیشنهادی

  • تحلیل آماری: R (tidyverse, lme4), SPSS, Stata.
  • مدل‌سازی ساختاری: lavaan (R), AMOS, SmartPLS.
  • تحلیل متن / NLP: Python (spaCy, NLTK), tidytext (R).
  • تحلیل شبکه: Gephi, UCINET, igraph (R).
  • تحلیل نوروساینس: SPM, FSL, MNE-Python (for EEG).
  • تحلیل ML & explainability: scikit-learn, XGBoost, SHAP, LIME.
  • پلتفرم‌های RCT / EMA: REDCap, Qualtrics, mEMA, Ethica.
  • مدیریت مراجع: Zotero, Mendeley, EndNote.
  • مستندسازی داده باز: OSF، GitHub.

  ---

  ژورنال‌ها و کنفرانس‌های هدف 

  ژورنال‌های مرجع روان‌شناسی (نمونه):

  • Annual Review of Psychology, Nature Human Behaviour, Psychological Bulletin, Psychological Medicine, Journal of Consulting and Clinical Psychology. OOIRResearch.com

  ژورنال‌های حوزهٔ سلامت دیجیتال / DTx:

  • JMIR Mental Health, Digital Health, Frontiers in Psychiatry / Digital Mental Health. PMC

  کنفرانس‌ها و اجتماعات کلیدی:

  • APA Annual Convention (آمریکا) — امکان ارائهٔ پوستر/سمینار و شبکه‌سازی
    . convention.apa.org
  • کنفرانس‌های تخصصی نوروساینس، سلامت دیجیتال و روان‌شناسی بالینی.

  نکات انتخاب ژورنال: بررسی Aim & Scope، زمان بررسی، سیاست دادهٔ باز، و انتخاب journal match برای سطح مقاله (theory vs applied).

  ---

  وضعیت پژوهش و بازار موضوعات در ایران (تحلیل موقعیت(

  • تقاضا:افزایش نیاز به خدمات روان‌شناختی پس از همه‌گیری، و تقاضای بالاتر برای روان‌شناس بالینی، مشاور تحصیلی و روان‌شناس سازمانی.
  • محدودیت‌ها:دسترسی محدود به دیتاست‌های ملیِ باز و نیاز به همکاری با مراکز درمانی/آموزشی برای نمونه‌گیری.
  • فرصت‌ها:توسعهٔ اپ‌های سلامت روان، مراکز مشاوره دانشگاهی، کار در سازمان‌های NGO و مراکز پژوهشی. (آگهی‌های استخدامی و بازار کار در پلتفرم‌هایی مانند IranTalent قابل مشاهده است. IranTalent

  ---

  وضعیت جهانی پژوهش و فرصت‌های بین‌المللی

  • تمرکز جهانی:سلامت روان دیجیتال، نوروساینس بالینی، و کاربرد ML در روان‌شناسی بالینی؛ فرصت برای همکاری‌های چندمرکزی و دسترسی به فاندهای بین‌المللی.
  • مرجع سیاست‌گذاری و راهنمایی: WHO World Mental Health report و APA trends منابع مهم برای جهت‌دهی پژوهش‌های کاربردی و سیاستی هستند. World Health OrganizationAmerican Psychological Association

  ---

  مسیرها و موقعیت‌های شغلی (ایران و جهان(

  موقعیت‌های ایران:روان‌شناس بالینی در کلینیک/بیمارستان؛ مشاور تحصیلی/شغلی؛ روان‌شناس سازمانی/منابع انسانی؛ پژوهشگر دانشگاهی؛ توسعه‌دهنده/تحلیل‌گر برنامه‌های سلامت روان دیجیتال. IranTalent
  موقعیت‌های بین‌المللی: Clinical/Counseling Psychologist، Research Scientist، I-O Psychologist، Neuropsychologist، Data Scientist در حوزهٔ سلامت روان، Product Manager در شرکت‌های HealthTech.
  دستمزد/چشم‌انداز شغلی (نمونهٔ آمریکا):دستمزدی رقابتی و رشد شغلی ~6% تا 2034 طبق BLS. Bureau of Labor Statistics

  ---

  جدول زمان‌بندی نمونه (پایان‌نامهٔ ارشد و رسالهٔ دکتری(

  پایان‌نامهٔ ارشد — نمونه 24 هفته (6 ماه):

  • هفته 1–4: مرور ادبیات و نگارش پروپوزال
  • هفته 5–8: طراحی ابزار، پایلوت و اخذ مجوز اخلاقی
  • هفته 9–14: جمع‌آوری داده
  • هفته 15–18: تحلیل داده و نگارش نتایج
  • هفته 19–22: نگارش فصول و بازخورد استادان
  • هفته 23–24: آماده‌سازی دفاع و اصلاحات

  رسالهٔ دکتری — نمونه 36–48 ماه:

  • ماه 1–6: مروری عمیق، پروپوزال و مقالهٔ مروری
  • ماه 6–18: پایلوت/جمع‌آوری دادهٔ گسترده
  • ماه 18–30: تحلیل‌ها، مقالات میانی
  • ماه 30–42: مقالات نهایی و تجمیع
  • ماه 42–48: نگارش رساله و دفاع

  ---