انتخاب یک عنوان تحقیق مناسب، فراتر از یک نام گذاری ساده است و مستلزم رعایت معیارهای دقیقی می باشد. این معیارها شامل تناسب و اولویت موضوع از نظر اهمیت علمی و اجتماعی، اجتناب از دوباره کاری از طریق بررسی متون، قابلیت اجرا با در نظر گرفتن امکانات و شرایط، کاربردی بودن و مقرون به صرفه بودن، رعایت ملاحظات اخلاقی و در نهایت مقبولیت سیاسی و فرهنگی موضوع در جامعه است. رعایت این اصول، پایه ای محکم برای موفقیت و اثرگذاری پژوهش فراهم می آورد.
معیارهای انتخاب عنوان تحقیق
۱- تناسب موضوع امری اجتناب ناپذیر است: یعنی جزء اولویت های مهم و اساسی در نظر محقق باشد. به طور مثال هرچه رنج موجودات مبتلا و عوارض اقتصادی و بهداشتی بالاتر باشد موضوع در اولویت بالاتری قرار می گیرد مثلاً کیست هیداتیک که انتشارش وسیع بوده و تعداد زیادی از موجودات و انسان ها به آن مبتلا هستند و در سال خسارات اقتصادی را وارد کرده و روش درمانی برای فرد مبتلا، جراحی است که هزینه بسیار بالایی دارد.
۲- اجتناب از دوباره کاری در موضوع طرح: برای این که بدانیم موضوع مورد تحقیق ما تکراری است یا خیر و آیا ارزش تحقیق دارد یا خیر باید یک بررسی متون داشته باشیم که با توجه به امکانات موجود و در دسترس کار بسیار ساده است ما می توانیم با مراجعه به مقالات داخلی و خارجی، خلاصه کنگره ها تماس با سایر محققینی که درخصوص موضوع پژوهش یا موضوعات مشابه کار کرده اند و همچنین استفاده از اینترنت و بانک های اطلاعاتی که اخیراً تعدادی از آن ها در سایت دانشگاه ها در دسترس میباشد نظری اجمالی به کارهای سایر محققین داشته باشیم البته ذکر این نکته لازم است که زمانی می گوئیم یک موضوع تکراری است که تمام ابعاد و موضوع مثل هم باشند. ولی اگر از نظر زمانی یا مکانی با هم متفاوت باشند، دیگر موضوع تکراری نخواهد بود.
۳- موضوع قابلیت اجراء را داشته باشد: یعنی آیا تمام امکانات و شرایط لازم جهت انجام تحقیق درخصوص موضوع مذبور در آن مکان فراهم است یا خیر؟ و یک موضوع حتی اگر تمام ویژگی های لازم را داشته باشد اما قابل انجام نباشد موضوع خوبی نخواهد بود.
۴- کاربردی و مناسب با زمان و مقرون به صرفه باشد: عملاً مطالعاتی در اولویت پژوهشی قرار دارند که با حداقل هزینه جنبه کاربردی داشته و نتیجه آن برای برنامه ریزان و مدیران در جهت تأمین نیاز جامعه در زمان حال یا آینده نزدیک مفید واقع شود.
۵- نداشتن موانع اخلاقی: در مطالعاتی که در آن جامعه مورد مطالعه انسان بوده و مداخلهای بر سوژه های انسانی صورت می گیرد، رضایتمندی و حفظ حرمت انسانی و محرمانه نگاه داشتن اطلاعات بسیار ضروری است.
۶- مقبولیت سیاسی و فرهنگی: موضوع مورد مطالعه باید مورد پذیرش فرهنگ و عرف جامعه بوده و هیچ گونه تضادی با سیاست کشور نداشته باشد.
مراحل عملی انتخاب نهایی عنوان
این فرآیند با یک ایده اولیه کلی در ذهن پژوهشگر یا نیاز شناسایی شده در محیط کار آغاز می شود. سپس، پژوهشگر باید یک جستجوی مقدماتی و گسترده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر انجام دهد تا از تکراری نبودن ایده، میزان کار انجام شده و شکاف های موجود در آن حوزه آگاه شود. بر پایه این جستجو و با در نظر گرفتن معیارهایی مانند تناسب و قابلیت اجرا، ایده اولیه به یک موضوع نسبتا مشخص تبدیل می گردد. در این مرحله، چندین پیش نویس عنوان با ساختارهای مختلف (مانند عنوان پرسشی، عنوان خبری یا عنوان شامل متغیرهای اصلی) نوشته می شود. این عناوین باید حاوی کلیدواژه های اصلی، متغیرهای کلیدی و گاهی قید محدوده مکانی یا زمانی پژوهش باشند.
در این مرحله، پیش نویس های عنوان در معرض ارزیابی و بازخورد قرار می گیرند. این ارزیابی می تواند از طریق مشورت با استاد راهنما، همکاران مجرب یا حتی در جلسات گروه های علمی صورت پذیرد. معیارهای شش گانه انتخاب عنوان (تناسب، عدم تکراری بودن، امکان پذیری، کاربردی بودن، اخلاقی بودن و مقبولیت) به دقت بر هر گزینه اعمال می شود. پس از اصلاحات نهایی بر اساس این بازخوردها، عنوان نهایی انتخاب می گردد. آخرین گام، ارائه عنوان نهایی همراه با طرح تحقیق مختصر یا پروپوزال به نهاد ذی صلاح (مانند گروه آموزشی، کمیته اخلاق یا مرکز پژوهشی) برای دریافت تایید و تصویب نهایی است. این تصویب رسمی، مجوز شروع رسمی پژوهش با آن عنوان مشخص را صادر می کند.
جمع بندی
انتخاب عنوان تحقیق، نخستین و یکی از سرنوشت سازترین تصمیمات در فرآیند پژوهش است که موفقیت مراحل بعدی را پیش بینی می کند. یک عنوان خوب، تنها خلاصه موضوع نیست، بلکه بازتاب دهنده تلفیق هوشمندانه شش معیار کلیدی تناسب، نوآوری، امکان پذیری، کاربردپذیری، اخلاق مداری و همراستایی با ارزش های جامعه است. پژوهشگری که با درنظرگرفتن این چارچوب جامع به انتخاب عنوان می پردازد، نه تنها از اتلاف زمان و منابع جلوگیری می کند، بلکه مسیری روشن و مسئولانه را برای تولید دانشی معتبر و موثر در جهت حل مسائل واقعی ترسیم می نماید. بنابراین، دقت در این مرحله، سرمایه گذاری برای کلیت پروژه پژوهشی محسوب می شود.
برای دریافت مشاوره و خدمات سفارش نگارش پروپوزال و پایان نامه می توانید با موسسه ماد دانش پژوهان تماس حاصل فرمایید:
شماره تماس:
ارسال پیام واتساپ:
پیشنهاد عنوان - فهرست عناوین پایان نامه ای - معیارهای انتخاب عنوان تحقیق - انتخاب موضوع تحقیق پروپوزال-بخشهای مختلف پایاننامه
