اعتبار سنجی رفرنس در تحقیق به پژوهشگر کمک می کند منابع معتبر را از منابع غیرعلمی تشخیص دهد. اعتبارسنجی رفرنس ها فرآیندی حیاتی در پژوهش های علمی است که میزان صحت و دقت منابع مورد استفاده را مشخص می کند. با افزایش تعداد ژورنال ها و مقالات منتشر شده در سال های اخیر، این فرآیند پیچیده تر و ضروری تر شده است. ابزارهای نوین مانند Abstrackr، Covidence، EPPI-Reviewer و Rayyan امکان بررسی دقیق متون و منابع را فراهم کرده اند و نرم افزارهای رفرنس نویسی مانند Mendeley و EndNote نیز در استانداردسازی منابع نقش مهمی دارند.
روش های استاندارد اعتبارسنجی رفرنس شامل SMT و RCT هستند. در روش SMT نویسنده موظف است مقاله را در قالب الگوی آماده ژورنال و با استفاده از نرم افزارهای رفرنس دهی تنظیم کند تا خطاهای احتمالی شناسایی شوند. در روش RCT نیز سردبیران ژورنال با بهره گیری از ابزارهای تخصصی مانند Checkster و SkillSurveyReference منابع را بررسی کرده و مشکلات احتمالی را به صورت دقیق مشخص می کنند.
اعتبار سنجی رفرنس در تحقیق
اعتبار سنجی فرآیندی است که مشخص میکند تا چه اندازه منابع تحقیق یک نویسنده بدون مشکل و کاملا دقیق است. شاید در گذشته اعتبارسنجی رفرنس کار ساده تری بود چرا که تعداد ژورنال ها و مقاله هایی که در یک سال چاپ میشدند بسیار اندک بود. اما با گذشت زمان و افزایش تعداد ژورنال ها و مقاله هایی که سالانه به چاپ می رسند، کار اعتبارسنجی رفرنس ها و مراجع به کار رفته در یک پژوهش نیز دشوارترو ضروری تر شده است. بخاطر داشته باشید که به همان اندازه که تعداد مقالات افزایش یافته است، امکانات و ابزارها برای بررسی صحت مقالات نیز بیشتر شده است. از جمله این نرم افزارها می توان به
Abstrackr, Colandr, Covidence, DRAGON, EPPI-Reviewer, Checkster,SkillSurveyReference, Xref, Crosschq. Rayyan اشاره کرد که به بررسی متون در مقالات پرداخته و آنها را ارزیابی میکنند. همانطور که پیشتر بیان کردیم ابزارهای بسیاری برای رفرنس نویسی نیز وجود دارند که از جمله بهترین های آنها می توان به Mendeley , EndNote اشاره کرد. اما در مجموع چطور می توانیم یک مقاله را از نظر رفرنس دهی اعتبارسنجی کنیم؟ آیا روش مشخصی برای اعتبار سنجی رفرنس مقالات و متون علمی وجود دارد یا خیر؟. برای پاسخ به این سوال باید بگوییم که بله دو روش مشخص و استاندارد برای اعتبار سنجی رفرنس مقالات وجود دارد که عبارتند از:
1. روش SMT: این روش که با عنوان پیشنویس آماده یا Spesific Manuscript Template نیز شناخته می شود به دنبال این است که نویسنده را مجبور کند پیش از سابمیت مقاله در ژورنال از یک الگوی متنی آماده برای نگارش مقاله خودش استفاده کند. در این روش معمولا یک پیش نویس آماده (Template) برای نگارش مقاله در سایت ژورنال بارگزاری شده و از نویسنده خواسته می شود مقاله خودش را پیش از سابمیت در قالب این الگو درآورد. در این فرآیند معمولا نویسنده باید از Plug-in یک نرم افزار رفرنس دهی مانند مندلی استفاده کند و چنانچه در متن مقاله و یا بخش منابع، رفرنس های اشتباه آورده باشد قطعا در فرآیند رفرنس دهی دچار مشکل خواهد شد. سردبیران ژورنال ها معمولا به این وسیله می توانند اعتبارسنجی یک مقاله را انجام دهند که البته ممکن است برای نویسنده نیز فرآیند زمانبری باشد.
2. روش RCT: در این روش سردبیر ژورنال از ابزارهای چک کردن رفرنس دهی (Reference Checking Tools) برای اعتبار سنجی رفرنس ها در یک مقاله بهره می برد. این ابزار فرآیند اعتبارسنجی را بسیار ساده کرده و میتواند به نویسنده کمک کند تا به سرعت مقاله خودش را آماده و سابمیت کند و از طرفی ژورنال نیز با فرآیند بسیار ساده تر و قابل اطمینان تری برای اعتبار سنجی رفرنس ها مواجه خواهد بود. از جمله دوتا از برترین این نرم افزارها Checkster و SkillSurveyReference است. زمانی که شما فایل پیش نویس یک مقاله را در این دو نرم افزار سابمیت می کنید بلافاصله آن را به فرمت XML تبدیل میکند. سپس به سرعت متن را بررسی کرده و منابعی که مشکل دار هستند را به صورت هایلایت شده نشان می دهد.
ژورنال ها - EndNote - Covidence - سابمیت مقاله - ژورنال ها - ژورنالهای ISI
برای دریافت مشاوره و خدمات سفارش نگارش پروپوزال و پایان نامه می توانید با موسسه ماد دانش پژوهان تماس حاصل فرمایید:
شماره تماس:
ارسال پیام واتساپ:
جمع بندی
اعتبارسنجی رفرنس ها نه تنها به ارتقاء کیفیت علمی مقالات کمک می کند، بلکه موجب افزایش اعتماد پژوهشگران و مخاطبان به نتایج تحقیق می شود. استفاده از ابزارهای نوین و روش های استاندارد، فرآیند بررسی منابع را ساده تر و قابل اطمینان تر کرده است.
در نهایت، توجه به اعتبارسنجی رفرنس ها برای نویسندگان و سردبیران ژورنال ها یک ضرورت علمی محسوب می شود. این اقدام علاوه بر کاهش خطاهای پژوهشی، جایگاه علمی مقالات را در سطح بین المللی ارتقاء داده و موجب افزایش پذیرش آن ها در ژورنال های معتبر خواهد شد.
