اشتباهات رایج در پروپوزال نویسی

اشتباهات رایج در پروپوزال نویسی شامل انتخاب موضوع کلی و مبهم است که باعث کاهش کیفیت پژوهش می شود. پروپوزال نویسی یکی از مراحل حساس در فرآیند پژوهش است که بسیاری از دانشجویان در آن با چالش های جدی مواجه می شوند. اساتید هنگام بازبینی پروپوزال ها معمولاً نقاط ضعف متعددی را در بخش انتخاب موضوع، کانتریبیوشن و روش تحقیق مشاهده کرده و از دانشجو درخواست اصلاح یا بازنگری می کنند. این اشتباهات رایج شامل متقاعد کننده نبودن بیان مسئله، کلی بودن موضوع، نبود نوآوری، وجود پلاجریسم و ضعف در بخش روش تحقیق است.

با وجود اینکه افزایش تجربه پژوهشگران می تواند میزان این خطاها را کاهش دهد، اما حتی افراد با تجربه نیز ممکن است در نگارش پروپوزال دچار اشتباه شوند. اهمیت پروپوزال در تصویب طرح پژوهشی و اخذ حمایت علمی و مالی ایجاب می کند که پژوهشگران با دقت بیشتری به انتخاب موضوع، تدوین اهداف، طراحی روش تحقیق و رعایت اصول اخلاقی در نگارش توجه کنند تا از رد شدن یا اصلاح های مکرر جلوگیری شود.

اشتباهات رایج در پروپوزال نویسی

بسیاری از اساتید زمانی که یک پروپوزال را بازبینی و ارزیابی می کنند از بسیاری جهات نقاط ضعف و کمبودهایی را در آن مشاهده کرده و از دانشجو درخواست می کنند که تحقیق مورد نظر را مجدد انجام دهد. اگر به عنوان یک پژوهشگر چندین پروپوزال را مورد بررسی قرار دهید، متوجه خواهید شد که اشتباهات رایج معمولا در بخش انتخاب موضوع، کانتریبیوشن تحقیق و انتخاب متودولوژی صحیح رخ می دهد.

بروز این اشتباهات رایج در پروپوزال نویسی با گذشت زمان و افزایش تجربه فرد کاهش می یابد ولی تضمین کننده این موضوع نیست که افراد با تجربه هیچوقت چنین اشتباهاتی را مرتکب نمی شوند. به طور کلی اشتباهات رایج در پروپوزال نویسی عبارتند از:

1. متقاعد کننده نبودن تحقیق: یکی از عواملی که باعث عدم جذب مخاطب نسبت به پروپوزال و عدم توجه به محتوا می شود، عدم توانایی در تبیین بیان مسئله، ضرورت و اهمیت تحقیق است.
زمانی که یک پژوهشگر نتواند اهمیت و ضرورت انجام و پیاده سازی یک تحقیق را به درستی بیان کند، درنهایت چرایی انجام آن مشخص نشده و اختصاص هزینه و زمان برای آن توجیهی نخواهد داشت.
بنابراین متقاعد کننده بودن پروپوزال از اهمیت بالایی برخوردار است که معمولا اشتباهاتی زیادی در راستای انجام آن رخ می دهد. 

2. اختصاصی نبودن موضوع تحقیق: منظور از اختصاصی نبودن موضوع تحقیق این است که عنوان انتخاب شده بسیار کلی بوده و دقیقا حوزه تحقیق مشخص نیست و مخاطب نمی تواند متوجه شود که پژوهشگر قصد انجام چه کاری را دارد.
موضوعات کلی و مبهم معمولا نمیتوانند پژوهش مناسبی باشند، چرا که قابل اندازه گیری و پیاده سازی نیستند. 

3. عدم وجود کانتریبیوشن (Contribution): یکی دیگر از مشکلات رایج در پروپوزال نویسی عدم ایجاد ارزش افزوده در تحقیق است. چه چیزی تحقیق و پژوهش شما را نسبت به سایرین متمایز می کند؟ تحقیق شما چه کاربردهایی برای جامعه یا سازمان مورد نظر خواهد داشت؟
چه فاکتورهایی جدیدی را نسبت به پژوهش های پیشین در کارتان مورد استفاده قرار داده اید؟ تمامی این سوالات مربوط به کانتریبیوشن یا نوآوری در تحقیق است که در نهایت موجب افزایش کیفیت مقاله شما خواهد شد. 

4. پلاجریسم: یکی از عوامل بسیار رایج در پروپوزال و تحقیقات علمی، موضوع پلاجریسم یا سرقت ادبی است.
سرقت ادبی بدین معنا که پژوهشگر در زمان نگارش و آماده سازی محتوای پروپوزال در بخش بیان مسئله، ادبیات موضوع و مقدمه تحقیق اقدام به استفاده از منابع مختلف می کند ولی تمامی متون مورد استفاده را به صورت کپی و پیست قرار داده و یا پس از انجام تغییرات نام نویسندگان را ذکر نمی کند.
بخاطر داشته باشید که وجود پلاجریسم در تحقیق عامل بسیار مهمی برای ریجکت درجا تحقیق است. 

5. اطلاعات نادرست در بخش روش تحقیق: برخی از پژوهشگران به دلیل عدم تسلط بر مباحث روش تحقیق و متودهای تحلیل آماری سعی میکنند اطلاعات مبهم و یا کلی را در بخش متودولوژی قرار دهند.
ولی به خاطر داشته باشید که یکی از مهمترین بخش های پروپوزال همین بخش است. چرا که به واسطه آن مشخص میکنید جامعه آماری و ابزار تحلیل داده های تحقیق شما چه چیزهایی هستند و چه محدودیت هایی را برای شما ایجاد خواهند کرد.

جمع بندی

به طور کلی، تفاوت اصلی میان پروپوزال های موفق و ناموفق در میزان دقت و جزئی نگری پژوهشگر نهفته است. پروپوزالی که فاقد بیان مسئله روشن، موضوع اختصاصی، نوآوری و روش تحقیق دقیق باشد، نمی تواند نظر مثبت اساتید و کمیته علمی را جلب کند و در نهایت منجر به رد یا اصلاح های متعدد خواهد شد.

بنابراین، پژوهشگران باید با آگاهی از اشتباهات رایج و پرهیز از آنها، پروپوزالی متقاعد کننده و ساختارمند تدوین کنند. رعایت اصول نگارش علمی، توجه به ارزش افزوده تحقیق و اجتناب از پلاجریسم از جمله عواملی هستند که کیفیت پروپوزال را ارتقا داده و مسیر آغاز پژوهش را هموار می سازند.

پروپوزال نویسی - اپلای، پذیرش و بورسیه تحصیلی - ویژگی یک پایان‌نامه خوب چیست؟ - پذیرش تحصیلی - ویزاهای تحصیلی