arrow
arrow

مقاله علمی گزارش دستاوردهای یک تحقیق می باشد که پس از پایان یافتن یک کار تحقیقاتی جهت ارائه به یک همایش علمی یا مؤسسه ای پژوهشی و یا سازمانی اداری، انتشار به صورت چاپ در یک کتاب (مجموعه مقالات و یا مقاله ای در یک دائرة المعارف و ...) و یا رایج ترین حالت آن یعنی انتشار در یک فصلنامه و نشریه ی تخصصی تهیه می گردد.

اصطلاحات رایج در ارسال مقاله به ژورنال های بین المللی

 

بخش های اساسی یک مقاله پژوهشی به ترتیب عبارتند از:
عنوان، اسامی نویسندگان، چکیده، مقدمه، پیشینه تحقیق، روش تحقیق، نتایج، بحث و نتیجه گیری و منابع.

 

عنوان:
عنوان مقاله باید متناسب با موضوع، اهداف و نتایج پژوهش باشد و بتواند موضوع پژوهش را به طور خلاصه برای خواننده ارائه کند. و تا حد امکان جامع و مانع و روشن باشد.
اسامی نویسندگان:
اسامی نویسندگان در زیر عنوان مقاله درج می شود .که عموماً شامل نام و نام خانوادگی به همراه مرتبه علمی آنهاست.
چکیده:
عصاره مقاله پژوهشی است که با خواندن آن اطلاعات اساسی در خصوص پژوهش به خواننده منتقل می شود. معمولاً بین 150 تا 400 کلمه است. در چکیده ابتدا موضوع و یا هدف پژوهش توضیح داده می شود. آنگاه روش پژوهش که شامل جامعه، نمونه، روش اجرا، زمان و مکان اجرای پژوهش و ابزار جمع آوری داده ها است توضیح داده می شود و آنگاه شرح تحلیل یا نتایج کلی پژوهش انجام می گیرد.
مقدمه:
نکات اصلی و کلیدی که باید در مقدمه یک مقاله پژوهشی مورد توجه قرار بگیرد عبارتند از موضوع یا مساله پژوهش، پیشینه پژوهش و هدف از انجام پژوهش که باید به صورت ساده و روشن ارائه شوند در واقع نویسنده باید در مقدمه به موارد ذیل به صورت شفاف بپردازد.
1- ضرورت, اهمیت و هدف از انجام پژوهش 2- تعریف دقیق اصطلاحات و مفاهیم بکار رفته در پژوهش 3- پیشینه پژوهش شامل مبانی نظری و تحقیقات انجام شده قبلی در زمینه پژوهش که در آن نقاط قوت و یا احیاناً ضعف این پژوهشها تحلیل شود و چگونگی ارتباط آنها با تحقیق حاضر مشخص گردد و تفاوت تحقیق حاضر با آنها تبیین شود. 4- اهداف, سوالات یا فرضیاتی که تحقیق در پی پاسخ گویی به آنها است.
روش تحقیق:
این قسمت از یک مقاله پژوهشی شامل توضیح در مورد نوع تحقیق (هم از جهت هدف در نظر گرفته شده برای پژوهش و هم از نظر روش انجام پژوهش)، متغیرهای مورد مطالعه و چگونگی کنترل آنها, جامعه، نمونه، حجم نمونه و روش نمونه گیری، ابزار تحقیق و اعتبار واعتماد علمی ابزار تحقیق، روش گرد آوری داده ها، نحوه انجام آزمایش ها، روشن نمودن میزان روایی و پایایی ابزار، روش تجزیه و تحلیل داده ها، آزمون های آماری و سیستم نرم افزاری به کار گرفته شده و توضیح در خصوص چگونگی مراحل انجام پژوهش است.
نتایج تحقیق:
این بخش بر اساس اهداف یا سؤالات ذکر شده در مقدمه بیان می شود. و شامل ارائه گزارش یافته های کمی و کیفی حاصل از انجام پژوهش در قالب متن, جدول و نمودار می باشد .
بحث و نتیجه گیری:
در تدوین این بخش از مقاله باید به مباحث زیر به صورت دقیق و خلاصه پرداخته شود.
1) ذکر اهداف انجام پژوهش. 2) تبیین میزان ارتباط یافته های حاصل از پژوهش با اهداف در نظر گرفته شده از انجام پژوهش. 3) تعمیم پذیری یافته های پژوهش. 4) مقایسه یافته های پژوهش با دیگر تحقیقات انجام شده در ایران و جهان و ذکر دلایل احتمالی برای توافق یا عدم توافق بین نتایج. 5) محدودیت های پژوهش. 6) پیشنهاد برای کاربرد یافته ها و پژوهشهای آینده در این خصوص. 7) نتیجه نهایی که از پژوهش حاصل شده است.
منابع:
در هر پژوهشی به منظور تبیین موضوع پژوهش در هریک از قسمتهای پژوهش از جمله در مقدمه، پیشینه نظری، نوع پژوهش و ابزار پژوهش و روایی و پایایی ابزار، نظرات و یافته های پژوهشی سایر پژوهشگران نیز به عنوان شاهد بر مدعا آورده می شود. و در واقع یکی از ملاک های ارزشیابی یک مقاله علمی چگونگی استفاده از منابع دسته اول و بروز است .هر چه غنای علمی منابع استفاده شده در مقاله بیشتر و بهتر باشد مقاله از استحکام علمی بیشتری برخوردار است .

منابع قابل استناد
منابعی که در تنظیم یک مقاله پژوهشی می توان به آنها استناد و از آنها استفاده نمود به ترتیب اولویت به شرح ذیل هستند:
1) کتابهای منتشر شده در زمینه پژوهش مورد نظر: هرچه کتابها بروزتر و از منابع دانشگاهی و تحقیقاتی شناخته شده تر باشد و از وزن علمی بالاتری برخوردار باشد در پژوهش با اطمینان بیشتری می توان از آنها استفاده نمود.
2) مقالات علمی منتشر شده در مجلات علمی ـ پژوهشی و علمی ـ ترویجی.
3) پایان نامه ها ی دکتری و کارشناسی ارشد دانشجویان دانشگاه ها.
4) مقالات منتشر شده در همایشها و کنفرانسهای علمی معتبر.
5) سایت های علمی شبکه اینترنت.
لازم به ذکر است که مطالب منتشر شده در روزنامه ها و نشریات غیر علمی و غیر تخصصی قابل استناد و یا استفاده در یک پژوهش علمی و یا تنظیم یک مقاله پژوهشی نیستند.