arrow
arrow

مقاله علمی گزارش دستاوردهای یک تحقیق می باشد که پس از پایان یافتن یک کار تحقیقاتی جهت ارائه به یک همایش علمی یا مؤسسه ای پژوهشی و یا سازمانی اداری، انتشار به صورت چاپ در یک کتاب (مجموعه مقالات و یا مقاله ای در یک دائرة المعارف و ...) و یا رایج ترین حالت آن یعنی انتشار در یک فصلنامه و نشریه ی تخصصی تهیه می گردد.

اصطلاحات رایج در ارسال مقاله به ژورنال های بین المللی

 

بخش های اساسی یک مقاله پژوهشی به ترتیب عبارتند از:
عنوان، اسامی نویسندگان، چکیده، مقدمه، پیشینه تحقیق، روش تحقیق، نتایج، بحث و نتیجه گیری و منابع.

 

عنوان:
عنوان مقاله باید متناسب با موضوع، اهداف و نتایج پژوهش باشد و بتواند موضوع پژوهش را به طور خلاصه برای خواننده ارائه کند. و تا حد امکان جامع و مانع و روشن باشد.
اسامی نویسندگان:
اسامی نویسندگان در زیر عنوان مقاله درج می شود .که عموماً شامل نام و نام خانوادگی به همراه مرتبه علمی آنهاست.
چکیده:
عصاره مقاله پژوهشی است که با خواندن آن اطلاعات اساسی در خصوص پژوهش به خواننده منتقل می شود. معمولاً بین 150 تا 400 کلمه است. در چکیده ابتدا موضوع و یا هدف پژوهش توضیح داده می شود. آنگاه روش پژوهش که شامل جامعه، نمونه، روش اجرا، زمان و مکان اجرای پژوهش و ابزار جمع آوری داده ها است توضیح داده می شود و آنگاه شرح تحلیل یا نتایج کلی پژوهش انجام می گیرد.
مقدمه:
نکات اصلی و کلیدی که باید در مقدمه یک مقاله پژوهشی مورد توجه قرار بگیرد عبارتند از موضوع یا مساله پژوهش، پیشینه پژوهش و هدف از انجام پژوهش که باید به صورت ساده و روشن ارائه شوند در واقع نویسنده باید در مقدمه به موارد ذیل به صورت شفاف بپردازد.
1- ضرورت, اهمیت و هدف از انجام پژوهش 2- تعریف دقیق اصطلاحات و مفاهیم بکار رفته در پژوهش 3- پیشینه پژوهش شامل مبانی نظری و تحقیقات انجام شده قبلی در زمینه پژوهش که در آن نقاط قوت و یا احیاناً ضعف این پژوهشها تحلیل شود و چگونگی ارتباط آنها با تحقیق حاضر مشخص گردد و تفاوت تحقیق حاضر با آنها تبیین شود. 4- اهداف, سوالات یا فرضیاتی که تحقیق در پی پاسخ گویی به آنها است.
روش تحقیق:
این قسمت از یک مقاله پژوهشی شامل توضیح در مورد نوع تحقیق (هم از جهت هدف در نظر گرفته شده برای پژوهش و هم از نظر روش انجام پژوهش)، متغیرهای مورد مطالعه و چگونگی کنترل آنها, جامعه، نمونه، حجم نمونه و روش نمونه گیری، ابزار تحقیق و اعتبار واعتماد علمی ابزار تحقیق، روش گرد آوری داده ها، نحوه انجام آزمایش ها، روشن نمودن میزان روایی و پایایی ابزار، روش تجزیه و تحلیل داده ها، آزمون های آماری و سیستم نرم افزاری به کار گرفته شده و توضیح در خصوص چگونگی مراحل انجام پژوهش است.
نتایج تحقیق:
این بخش بر اساس اهداف یا سؤالات ذکر شده در مقدمه بیان می شود. و شامل ارائه گزارش یافته های کمی و کیفی حاصل از انجام پژوهش در قالب متن, جدول و نمودار می باشد .
بحث و نتیجه گیری:
در تدوین این بخش از مقاله باید به مباحث زیر به صورت دقیق و خلاصه پرداخته شود.
1) ذکر اهداف انجام پژوهش. 2) تبیین میزان ارتباط یافته های حاصل از پژوهش با اهداف در نظر گرفته شده از انجام پژوهش. 3) تعمیم پذیری یافته های پژوهش. 4) مقایسه یافته های پژوهش با دیگر تحقیقات انجام شده در ایران و جهان و ذکر دلایل احتمالی برای توافق یا عدم توافق بین نتایج. 5) محدودیت های پژوهش. 6) پیشنهاد برای کاربرد یافته ها و پژوهشهای آینده در این خصوص. 7) نتیجه نهایی که از پژوهش حاصل شده است.
منابع:
در هر پژوهشی به منظور تبیین موضوع پژوهش در هریک از قسمتهای پژوهش از جمله در مقدمه، پیشینه نظری، نوع پژوهش و ابزار پژوهش و روایی و پایایی ابزار، نظرات و یافته های پژوهشی سایر پژوهشگران نیز به عنوان شاهد بر مدعا آورده می شود. و در واقع یکی از ملاک های ارزشیابی یک مقاله علمی چگونگی استفاده از منابع دسته اول و بروز است .هر چه غنای علمی منابع استفاده شده در مقاله بیشتر و بهتر باشد مقاله از استحکام علمی بیشتری برخوردار است .

منابع قابل استناد
منابعی که در تنظیم یک مقاله پژوهشی می توان به آنها استناد و از آنها استفاده نمود به ترتیب اولویت به شرح ذیل هستند:
1) کتابهای منتشر شده در زمینه پژوهش مورد نظر: هرچه کتابها بروزتر و از منابع دانشگاهی و تحقیقاتی شناخته شده تر باشد و از وزن علمی بالاتری برخوردار باشد در پژوهش با اطمینان بیشتری می توان از آنها استفاده نمود.
2) مقالات علمی منتشر شده در مجلات علمی ـ پژوهشی و علمی ـ ترویجی.
3) پایان نامه ها ی دکتری و کارشناسی ارشد دانشجویان دانشگاه ها.
4) مقالات منتشر شده در همایشها و کنفرانسهای علمی معتبر.
5) سایت های علمی شبکه اینترنت.
لازم به ذکر است که مطالب منتشر شده در روزنامه ها و نشریات غیر علمی و غیر تخصصی قابل استناد و یا استفاده در یک پژوهش علمی و یا تنظیم یک مقاله پژوهشی نیستند.

 

نكاتي در زمينه ي نگارش هر چه بهتر مقاله:
1) در جريان نگارش مقاله ي خود كمتر از نقل قول مستقيم استفاده نماييد.
2) هيچگاه مطالب را بدون تامل و تحليل به همديگر ارتباط ندهيد.
3) از آنجا كه محدوده ي نگارش و تنظيم مقالات محدود است، بكوشيد تا هر سطري از تحقيق تان در خدمت يافتن پاسخ پرسش تحقيق باشد.
4) از به كار بردن جملاتي با مضامين و محتواي يكسان پرهيز نماييد.
5) مقالات علمي بر اساس منطق و برهان محكم و نه تخيل و عاطفه مي باشند.
6) در مقالات علمي به رعايت اصطلاحات علمي توجه نماييد.
7) در استنباط و استنتاج مطالب دقيق باشيد.
8) نگارش هر مقاله نيازمند حداقل به سه بار ويرايش از سوي نويسنده است. در زمان ويرايش به اين موارد توجه نماييد: الف) ساختار بياني نوشتار، ب) بناي محتواي مفهومي متن، ج) نحوه ي استنادات در متن

 

مواردي كه منجر به موفقيت يك مقاله مي گردند، به طور خلاصه عبارتند از:
1) بديع بودن و تازگي موضوع، 2)كوشش در جهت رفع نيازهاي معرفتي جامعه، 3)استفاده از منابع دست اول، 4) دقت در نقل قول و رعايت امانت علمي، 5)رعايت وحدت رويه در نتيجه گيري مقاله، 6) منطقي ترين پاسخ به پرسش مقاله باشد. 7)رعايت وحدت رويه در عنوان مقاله هماهنگ با پرسش هاي مطروحه در آن تنظيم گردد، 8) رعايت وحدت رويه در استفاده از روش شناسي صحيح و متناسب با موضوع مورد نظر، 9) رعايت وحدت رويه در رسم الخط نوشتار يكدست و يك نواخت باشد، 10) خلاقيت در طرح پرسش هاي تحقيق، 11) پرورش كافي مفاهيم، 12) روان و سليس بودن نوشتار و ويرايش مناسب مقاله

 

ترمینولوژِی و اصطلاح شناسی مقالات
Cover Letter یا نامه پوششی چیست؟ نامه ای است کوتاه که همراه سایر عناصر یک مقاله خطاب به سردبیر مجله نوشته شده و به آن مجله ارسال می شود. محتویات این نامه می تواند سردبیر را ترغیب به بررسی سریعتر مقاله شما نماید.
در این نامه مختصراً به موضوع و اهمیت مقاله پرداخته می شود. همچنین نویسندگان متعهد می شوند که در وهله اول این مقاله یک تحقیق علمی اصیل بوده و عاری از هرگونه کپی برداری یا سرقت علمی است. همچنین این مقاله پیشتر در هیچ جایی به چاپ نرسیده و یا در حال حاضر تحت بررسی توسط مجله دیگری نمی باشد. هم چنین ذکر می شود که تمامی نویسندگان در نوشتن مقاله سهیم بوده اند.

برای مثال در زیر نمونه ای از نامه پوششی (Cover Letter) آمده است:

Journal of Geotechnical Engineering
We are pleased to submit an original research article entitled “Numerical Evaluation of Liquefaction-induced Damages in .....” for publication in the Journal of Geotechnical Engineering. In this manuscript, the effects of seabed liquefaction on the .................................................. ..................................... are discussed and appropriate improvement schemes was proposed
The data included in this manuscript have not been published previously and are not under consideration by any other journal. The authors have been participated in the preparation of the manuscript, and have given their permission to submit this manuscript with its present format

Thank you in advance for your attention
Regards

لازم به ذکر است نامه پوششی در اغلب مجلات اختیاری می باشد.